Церий

Церий
Церий
Дата открытия	1804 йылдың
Химическая формула	Ce
Названо в честь	Церера (кәрлә планета)
Атомное число	58
Символ элемента	Ce
Первооткрыватель или изобретатель	Мартин Генрих Клапрот[d] һәм Йёнс Якоб Берцелиус[d]
Масса	140,116 ± 0,001
Каноническая формула SMILES	[Ce]
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Церий (лат. Cerium, Ce) — Менделеевтың периодик таблицаһының 6-сы осор элементы. Тәртип номеры — 58.

лантаноид химик элементтар төркөмө, көмөшһыу металл^[6]

Символы

Церий элементының символы — Ce (Церий тип уҡыла).

Тарих

Церий 1803 йылда фон Хисингер Берцелиус тарафынан асыла.

Бәләкәй планеталарҙың иң ҙурыһы Церера (Ceres) хөрмәтенә аталған, ә уныһы үҙ сиратында, рим уңыш алиһәһе хөрмәтенә аталған.

1803 йылда швед хеҙмәттәштәре В. Хейзенгер һәм Й. Я. Берцелиус менән бер ваҡытта тиерлек церийлы ерҙе асҡан немец химигы М. Г. Клапрот «церий» исеменә ҡаршы сыға, «церерий» тәҡдим итә. Ләкин Берцелиус, исемде әйтеү ҡыйынлыҡтарына һылтаныпп, үҙе биргән исемде һаҡлап ҡалған.

Тәбиғәттә

Ер ҡабығында церий йөкмәткеһе — 70 г/т, океан һыуҙарында — 5,2·10⁻⁶ мг/л^[7].

Ятҡылыҡтары

Церийҙың төп ятҡылыҡтары Ҡытай, АҠШ, Ҡаҙағстан, Рәсәй, Украина, Австралия, Бразилия, Һиндостан, Скандинавияла урынлашҡан.

Иҫкәрмәләр

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 (not translated to ba) Nature's Building Blocks: An A-Z Guide of the Elements (New Edition) — Издательство Оксфордского университета, 2011.
↑ ^2,0 ^2,1 CERIUM (ингл.)
↑ Химик элементтарҙың периодик системаһы — 1869.
↑ (not translated to en), (not translated to en), (not translated to en) Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report) (ингл.) // Pure and Applied Chemistry — IUPAC, 2010. — Vol. 83, Iss. 2. — P. 359–396. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925 — doi:10.1351/PAC-REP-10-09-14
↑ Meija J., Coplen T. B., Berglund M., Bièvre P. D., Gröning M., Holden N. E., Irrgeher J., Loss R. D., Walczyk T., Prohaska T. Atomic weights of the elements 2005 (IUPAC Technical Report) (ингл.) // Pure and Applied Chemistry — IUPAC, 2016. — Vol. 88, Iss. 3. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925 — doi:10.1515/PAC-2015-0305
↑ Церий// Энциклопедия Кругосвет.
↑ J.P. Riley and Skirrow G. Chemical Oceanography V. I, 1965

Әҙәбиәт

Абрагам А., Блини Б. Электронный парамагнитный резонанс переходных ионов. Том I. — М.: Мир, 1972. — 652 с.

Һылтанмалар

[_2c88ef4846ce8fe4-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 (not translated to ba) Nature's Building Blocks: An A-Z Guide of the Elements (New Edition) — Издательство Оксфордского университета, 2011.

[_e5640f80a93ea07d-2] 2,0 ^2,1 CERIUM (ингл.)

[_5492ef28c90aa320-3] Химик элементтарҙың периодик системаһы — 1869.

[_ca7e3180e1f87bce-4] (not translated to en), (not translated to en), (not translated to en) Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report) (ингл.) // Pure and Applied Chemistry — IUPAC, 2010. — Vol. 83, Iss. 2. — P. 359–396. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925 — doi:10.1351/PAC-REP-10-09-14

[_1939fc4d25b11527-5] Meija J., Coplen T. B., Berglund M., Bièvre P. D., Gröning M., Holden N. E., Irrgeher J., Loss R. D., Walczyk T., Prohaska T. Atomic weights of the elements 2005 (IUPAC Technical Report) (ингл.) // Pure and Applied Chemistry — IUPAC, 2016. — Vol. 88, Iss. 3. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925 — doi:10.1515/PAC-2015-0305

[6] Церий// Энциклопедия Кругосвет.

[7] J.P. Riley and Skirrow G. Chemical Oceanography V. I, 1965

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Тышҡы ресурстарға һылтанмалар
Ҡалыпҡа күсергә «Тышҡы һылтанмалар» Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар	Большая датская Большая каталанская Большая китайская Большая норвежская Большая российская (старая версия) Большая российская (научно-образовательный портал) Хорватская Britannica (онлайн) Treccani Universalis
Библиография каталогтарында	BNF: 122584198 GND: 4147480-6 J9U: 987007284960805171 LCCN: sh85022138