Эстәлеккә күсергә

Тербий

Мегавики проектынан
Тербий
Дата открытия 1843 йылдың[1]
Химическая формула Tb[2]
Названо в честь Иттербю[d][1]
Атомное число 65[3]
Символ элемента Tb[4]
Первооткрыватель или изобретатель Карл Густав Мосандер[d][1]
Место обнаружения Стокгольм[1]
Масса 158,925354 ± 8,0E−6[5]
Изображение
Каноническая формула SMILES [Tb][2]
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары
65
Тербий
158,925
4f96s2

Тербий (лат. Terbium, Tb) — Менделеевтың периодик таблицаһының 6-сы осор элементы. Тәртип номеры — 65.

Символы

Тербий элементының символы — Tb (Тербий тип уҡыла).

Тарихы

Тербий 1843 йылда Мосандер тарафынан асыла.

1843 йылда швед химигы К. Г. Мосандер Y2O3 концентратында ҡушылмалар таба һәм уларҙы өс фракцияға бүлә: иттрий, алһыу terbia (ул хәҙерге заман эрбий элементы) һәм төҫһөҙ erbia (быныһы тербий элементы булған). XХ быуат башында француз химигы Жорж Урбэн, ионлы алмашыу технологияһын ҡулланып, беренсе тапҡыр таҙа тербий ала[6].

Исеменең килеп сығышы

Химик элемент рәттән тағы өс (эрбий, иттербий, иттрий) менән бергә Иттербю ауылы хөрмәтенә исем алған — был ауыл Стокгольм архипелагына ингән Ресарё утрауында урынлашҡан.

Тәбиғәттә

Тербий кларкы ер ҡабығында (Тэйлор буйынса) — 4,3 г/т.

Ятҡылыҡтары

Тербий лантаноидтар[7] составына инә, Ҡытай, АҠШ, Ҡаҙағстан, Рәсәй, Украина, Австралия, Бразилия, Һиндостан, Скандинавияла йыш осрай. Японияның айырым иҡтисади зонаһында Тымыҡ океандың Минамитори утрауы янында һирәк осрай торған ер минералдарының тәрән һыуҙағы ятҡылыҡтары запастары шаҡтай ҙур[8].

Сығарып алыу

Тербийҙы һирәк ер элементтары ҡатнашмаһынан ионлы хроматография йәки экстракция ысулдары менән айырып сығаралар.

Хаҡы

Тербий хаҡы таҙартыу дәрәжәһенә бәйле.

2013 йылда 99,91 % таҙа тербийҙың 1 грамын 64 евроға алырға мөмкин була[9].

2014—2016 йылдарҙа Рәсәйҙә 99,9 % таҙалыҡлы 2 грамм ауырлыҡтағы металл ҡойолмалар өсөн 150 евро һорайҙар[10].

Компьютер етештереүҙә

Һуңғы йылдарҙа компьютер етештереүҙә тербий ферриты айырым әһәмиәткә эйә була бара.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 (not translated to ba) Nature's Building Blocks: An A-Z Guide of the Elements (New Edition) — Издательство Оксфордского университета, 2011.
  2. ↑ 2,0 2,1 TERBIUM (ингл.)
  3. ↑ Химик элементтарҙың периодик системаһы — 1869.
  4. ↑ (not translated to en), (not translated to en), (not translated to en) Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report) (ингл.) // Pure and Applied Chemistry — IUPAC, 2010. — Vol. 83, Iss. 2. — P. 359–396. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925 — doi:10.1351/PAC-REP-10-09-14
  5. ↑ Standard Atomic Weights of 14 Chemical Elements Revised (ингл.) — IUPAC, 1997. — ISSN 1365-2192; 0193-6484 — doi:10.1515/CI-2018-0409
  6. ↑ Gupta C. K. Extractive metallurgy of rare earths / C. K. Gupta, N. Krishnamurthy. — CRC Press, 2005. — P. 504. — ISBN 0-415-33340-7.
  7. ↑ Лантаноиды
  8. ↑ The tremendous potential of deepsea mud as a source of rare-earth elements
  9. ↑ Terbium — Materials Technology & Crystals for Research, Development and Production — архив 2014 йылдың 13 ноябрь көнөндә архивланған..
  10. ↑ Поиск — тербий

Һылтанмалар

«https://ba.megawiki.ru/w/index.php?title=Тербий&oldid=81202» битенән алынған