Грузия Совет Социалистик Республикаһы
| СССР составындағы союз республикаһы (1936—1991) | |||||
| Грузия Совет Социалистик Республикаһы | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| груз. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური ყლეეე | |||||
|
|||||
| Девиз: «პროლეტარებო ყველა ქვეყნისა, შეერთდით!» | |||||
|
Гимн: «Грузия ССР-ының дәүләт гимны » груз. საქართველოს სსრ სახელმწიფო ჰიმნი |
|||||
|
|
|||||
| Баш ҡала | Тбилиси | ||||
| Телдәр | |||||
| Рәсми тел | Грузин теле һәм урыҫ теле | ||||
| Аҡса берәмеге | СССР һумы | ||||
| Майҙаны |
69,7 мең км² СССР-ҙа 10-сы |
||||
| Халҡы |
4,3 млн кеше СССР-ҙа 7-се |
||||
| Идара итеү формаһы | Совет республикаһы | ||||
| Сәғәт бүлкәте | +4 | ||||
| Интернет-домен | .su | ||||
| Телефон коды | +7 | ||||
| Дәүләт ҡоролошо формаһы | унитар автономиялары менән | ||||
| Наградалары |
|
||||
| Дәүләт башлыҡтары | |||||
| Бөтә Грузия Үҙәк Башҡарма Комитеты рәйесе | |||||
| • 1921—1922 | Филипп Иесеевич Махарадзе (тәүге) | ||||
| Грузия ССР-ы Юғары Советы рәйесе | |||||
| • 1990—1991 | Звиад Константинович Гамсахурдия (һуңғы) | ||||
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары | |||||
| гимн Грузинской ССР | |
Грузия Совет Социалистик Республикаһы (рус. Грузи́нская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика, груз. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა) — Советтар Союзының союздаш республикаларының береһе (1936—1991).
1921—1936 йылдарҙа рәсми рәүештә Грузия Социалистик Совет Республикаһы тип атала. 1921 йылдың 25 февралендә ойошторола. 1922 йылдың 12 мартынан 1936 йылдың 5 декабренә тиклем Кавказ аръяғы Социалистик Федератив Совет Республикаһы составында була. Етәксе органы — Грузия Коммунистар партияһы.
Грузин Совет Социалистик Республикаһы Кавказ аръяғының төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан. Күрше республикалар: төньяҡта РСФСР, көнсығышта һәм көньяҡ-көнсығышта Әзербайжан Совет Социалистик Республикаһы, көньяҡта Әрмән Совет Социалистик Республикаһы. Шулай уҡ республиканың Төркиә менән сиктәш участкаһы була[1].
1990 йылдың 14 ноябрендә Грузин ССР-ы Юғары Советы бойондороҡһоҙ Грузия Демократик Республикаһы тергеҙелгәнгә тиклем күсеү осорон иғлан итә һәм Грузия Республикаһы тип үҙгәртә[2]. 1991 йылдың 31 мартында Грузияның дәүләт бойондороҡһоҙлоғон тергеҙеү буйынса референдум үткәрелә, ә 1991 йылдың 9 апрелендә Грузия Юғары Советы СССР-ҙан бойондороҡһоҙлоғон иғлан итә. Әммә СССР тарҡалғанға тиклем Грузия башҡа республикалар кеүек үк (Балтик буйы республикаларынан тыш) халыҡ-ара берләшмә тарафынан бойондороҡһоҙ дәүләт тип танылмай һәм формаль рәүештә 1991 йылдың 26 декабренә тиклем Советтар Союзы составында ҡалыуын дауам итә.
Грузия ССР-ы тарихы
Грузия СССР составында
СССР-ҙың 1936 йылғы Конституцияһы буйынса Грузин ССР-ы, Әрмән ССР-ы һәм Әзербайжан ССР-ы СССР составына үҙ аллы союз республикалары булараҡ 1936 йылда инә. Кавказ аръяғы федерацияһы бөтөрөлә.
Грузия ССР-ы халҡы
| Йыл | Халыҡ һаны, мең кеше | ҡала | ауыл | ҡала (%) | ауыл (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2677 | 594 | 2083 | 22 | 78 | |
| 3540 | 1066 | 2474 | 30 | 70 | |
| 4044 | 1713 | 2331 | 42 | 58 | |
| 4686 | 2240 | 2446 | 48 | 52 | |
| 5015 | 2608 | 2407 | 52 | 48 | |
| 5443 | 3035 | 2407 | 56 | 44 |
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Иҫкәрмәләр
- ↑ Большая советская энциклопедия. Гл. ред. О. Ю. Шмидт. 1-е изд. «Сов. энциклопедия». Отдельный том. Союз Советских Социалистических Республик. 1947. 2026 стб.
- ↑ Закон Республики Грузия от 14.11.1990 Об объявлении переходного периода в Республике Грузия. soveticus5 (14 ноябрь 1990). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 август 2018. Архивировано 19 апрель 2017 года.
- ↑ Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. www.demoscope.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 декабрь 2019. Архивировано 22 февраль 2014 года.
Әҙәбиәт
- Cornell, Svante E. (2001), «Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus», London: Curzon Press, ISBN 978-0-70-071162-8
- Jones, Stephen F. (October 1988), "«The Establishment of Soviet Power in Transcaucasia: The Case of Georgia 1921–1928»", Soviet Studies Т. 40 (4): 616–639, DOI 10.1080/09668138808411783
- Marshall, Alex (2010), «The Caucasus Under Soviet Rule», New York City: Routledge, ISBN 978-0-41-541012-0
- Martin, Terry (2001), «The Affirmative Action Empire: Nations and Nationalism in the Soviet Union, 1923–1939», Ithaca, New York: Cornell University Press, ISBN 978-0-80-143813-4
- Rayfield, Donald (2012), «Edge of Empires: A History of Georgia», London: Reaktion Books, ISBN 978-1-78-023030-6
- Rayfield, Donald (2004), «Stalin and His Hangmen: The Tyrant and Those Who Killed for Him», New York City: Random House, ISBN 978-0-37-575771-6
- Saparov, Arsène (2015), «From Conflict to Autonomy in the Caucasus: The Soviet Union and the making of Abkhazia, South Ossetia and Nagorno Karabakh», New York City: Routledge, ISBN 978-0-41-565802-7
- Scott E. R. Familiar Strangers: The Georgian Diaspora and the Evolution of Soviet Empire (инг.). — Oxford — New York: Oxford University Press, 2016. — xviii, 333 p. — ISBN 978-0-19-939637-5.
- Smith, Jeremy (2013), «Red Nations: The Nationalities Experience in and after the USSR», Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press, ISBN 978-0-52-112870-4
- Suny, Ronald Grigor (1994), «The Making of the Georgian Nation» (Second ed.), Bloomington, Indiana: Indiana University Press, ISBN 978-0-25-320915-3
- Zürcher, Christoph (2007), «The Post-Soviet Wars: Rebellion, Ethnic Conflict, and Nationhood in the Caucasus», New York City: New York University Press, ISBN 978-0-81-479709-9