43 (ҡырҡ өсөнсө) йыл — юлиан календары буйынса шишәмбе көнө башланған ғәҙәти йыл. Был беҙҙең эраның 43 йылы, I быуат, 1 мең йыллыҡ .
Был йыл 1983 йыл элек тамамланған.
| 43 йылға Юлиан календары
|
Январь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
Февраль
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
|
|
|
|
Март
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
Апрель
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
|
|
|
|
|
|
Май
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
| 6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
| 13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
| 20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
| 27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
Июнь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
| 3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
| 10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
| 17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
| 24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
Июль
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
| 1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
| 8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
| 15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
| 22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
| 29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
|
Август
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
| 5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
| 12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
| 19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
| 26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
Сентябрь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
|
|
|
|
|
|
|
Октябрь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
| 7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
| 14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
| 21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
| 28
|
29
|
30
|
31
|
|
|
|
|
Ноябрь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
1
|
2
|
3
|
| 4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
| 11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
| 18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
| 25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
Декабрь
| Дш |
Шш |
Шр |
Кс |
Йм |
Шм |
Йш
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
| 2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
| 9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
| 16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
| 23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
| 30
|
31
|
|
|
|
|
|
|
Ваҡиғалар
Рим императоры Клавдийҙың Британияны яулап алыу осорондағы дидрахмаһы
• Императорҙар: Клавдий (патриций); консулдар: Клавдий (3-сө тапҡыр, патриций) менән Өлкән Луций Вителлий (2-се тапҡыр, плебей); консул-суффекттар: Авл Габиний Секунд, Квинт Курций Руф, Луций Педаний Секунд, Секст Палпеллий Гистр менән Спурий Оппий (барыһы ла — плебейҙар); проконсулдар: Умбоний Силион (Бетикала).
• Верикана королен Каратак менән Тогодум (Кунобелиндың улдары) ҡыуа һәм ул Римға ҡаса. Клавдий Остия Антиканан диңгеҙ аша Британияға китә. Март — Булониҙан флот Британияға сыға. Армия башлығы итеп Эл Плавтий (Паннония проконсулы) тәғәйенләнә. Тогодумнды римлеләр үлтерә. Сентябрь — Клавдий Британияға, Камулодунумға (хәҙерге Колчестер эргәһенә) килеп етә. Ул утрауҙың бер өлөшөн бер алышһыҙ үҙенә буйһондора, Римға ҡайтып еңеүен байрам итә. Лондиниумға (Лондон) нигеҙ һалына. Германияла легат булған Веспасиан Британию ебәрелә.
• Ликия Римға ҡушыла.
• Александрияның беренсе епискобы итеп Марк Евангелист (+63) ҡуйыла.
• Британия наместнигы Эл (Авл) Плавтий. Римлеләр утрауҙың үҙәк өлөшөн яулап ала.
• Ҡытайҙың Вьетнам өҫтөнән хакимлығының икенсе осоро башлана (Вьеттар дәүләтен ҡытайҙарҙың икенсе тапҡыр яулауы).
Тыуғандар
- Марк Валерий Марциал — Рим шағиры.
Вафат булғандар
Апалы-һеңлеле Чынгтарҙың Ханойҙағы ҡорамы
- Кунобелин — тринобат кельт ҡәбиләһе юлбашсыһы (9—43), Шекспирҙың Цимбелины прототибы.
- Тогодумн — катувеллаун кельт ҡәбиләһе юлбашсыһы, Кунобелиндың улы, Британияны яулағанда римлеләр үлтерә.
- Фунг Тхи Тинь — апалы-һеңлеле Чынгтарҙың арҡаҙашы, үҙ-үҙенә ҡул һала.
- Апалы-һеңлеле Чынгтар — Ҡытай наместниктарына ҡаршы ихтилал юлбашсылары, Вьетнамдың милли геройҙары тип һаналалар, үҙ-үҙҙәренә ҡул һалалар.
- Юлия Друза — Тиберийҙың ейәнсәре, язалана йәки үҙ-үҙенә ҡул һала.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
