Эстәлеккә күсергә

Һ

Мегавики проектынан
Һһ
Һһ
Башҡорт алфавиты
Аа Бб Вв Гг Ғғ Дд
Ҙҙ Ее Ёё Жж Зз Ии
Йй Кк Ҡҡ Лл Мм Нн
Ңң Оо Өө Пп Рр Сс
Ҫҫ Тт Уу Үү Фф Хх
Һһ Цц Чч Шш Щщ Ъъ
Ыы Ьь Ээ Әә Юю Яя
Кириллицаның шха хәрефе
Һһ
◄ Ҷ ҷ Ҹ ҹ Һ һ Ҽ ҽ Ҿ ►
◄ ҷ Ҹ ҹ Һ һ Ҽ ҽ Ҿ ҿ ►
Характеристикалары
Атамаһы Һ: cyrillic capital letter shha
һ: cyrillic small letter shha
Юникод Һ: U+04BA
һ: U+04BB
HTML-код Һ‎: Һ или Һ
һ‎: һ или һ
UTF-16 Һ‎: 0x4BA
һ‎: 0x4BB
URL-код Һ: %D2%BA
һ: %D2%BB

Һ, һ (Юникодта «shha» тип атала, башҡортса «шха» дип транслитерациялана) — киңәйтелгән кириллица хәрефе. ŋ тартынҡы өнөн аңлата (кильдин саам телендә —ʰ, ҡалмыҡса — ɣ). H h латин хәрефенең бәләкәй формаһынан килеп сыҡҡан.

Ҡулланыу

Хәреф түбәндәге алфавиттарҙа ҡулланыла:

  • Әзербайжан кириллица алфавитында (28-се хәреф, әйтелеше буйынса бер һуҙынҡы өндән торған «ё» хәрефенә оҡшаған[1])
  • Башҡорт алфавитында (31-се хәреф, ғәҙәти (рус) кириллицанан айырмалы, өҫтәмә туғыҙ хәрефтең береһе[2][3])
  • Бүрәт алфавитында (23-сө хәреф, [h] фарингаль тартынҡы өнөн аңлата[4])
  • Долган алфавитында (13-сө хәреф[5])
  • Ҡаҙаҡ алфавитында ғәрәп теленән ингән һүҙҙәр өсөн (31-се хәреф, алфавит латиницаға күскәс, хәреф латинса Hh[6] хәрефенә алмаштырыла)
  • Ҡалмыҡ алфавитында (6-сы хәреф, рус алфавитынан айырылып торған алты хәрефтең береһе[7])
  • Кильдин саам алфавитында (10-сы хәреф[8])
  • Татар алфавитында (29-сы хәреф, рус алфавитынан айырмалы, өҫтәмә алты хәрефтең береһе[9])
  • Тофа алфавитында (16-сы хәреф, рус алфавитына өҫәлгән туғыҙ хәрефтең береһе[10])
  • Яҡут алфавитында (25-се хәреф, был хәреф билдәләгән өн инглизсә тынды сығарғандағы «еңелсә» х булараҡ билдәле, мәҫәлән, high һүҙендә[11][12])

Башҡорт алфавитында

Башҡорт алфавитының утыҙ беренсе хәрефе. Тартынҡы хәрефтәргә инә: б, в, г, ғ, д, ҙ, ж, з, к, ҡ, л, м, н, ң, п, р, с, ҫ, т, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ, ъ, ь.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Алфавит азербайджанского языка. azyaz.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  2. ↑ Алфавит современного башкирского языка. basic.bashlang.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  3. ↑ Башкирский алфавит: от истоков к современности. irorb.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  4. ↑ Бурятский язык — все самое интересное. postnauka.org. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  5. ↑ Речь на долганском языке. atlaskmns.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  6. ↑ О переводе алфавита казахского языка с кириллицы на латинскую графику. Управление делами Президента РК (27 октябрь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  7. ↑ Калмыцкие буквы. gorod-elista.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  8. ↑ Алфавит саамского языка (кильдинский диалект). belti.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  9. ↑ В помощь педагогам. edu.tatar.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  10. ↑ Тофаларский язык. minlang.iling-ran.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  11. ↑ Особенности фонетики якутского языка для синтеза речи. habr.com. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.
  12. ↑ "Звук и буква Һ". Презентация к уроку родного ( якутского) языка в 1 классе. infourok.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2026.

Һылтанмалар