Язов Дмитрий Тимофеевич

Гражданство	СССР; Рәсәй;
Вид или род войск	Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы һәм Сухопутные войска СССР[d]
Род занятий	хәрби хеҙмәткәр, офицер, Һалдат, военный командир, сәйәсмән
Пол или гендер	ир-ат
Учебное заведение	Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәре Генераль штабы Хәрби академияһы[d]; Мәскәү юғары хәрби команда училищеһы; М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академия;
Место смерти	Мәскәү, Рәсәй;
Место рождения	Язово[d], Крестинская волость[d], Калачинский уезд[d], Омская губерния[d], РСФСР, СССР;
Воинское, полицейское или специальное звание	Советтар Союзы маршалы
Участник организации или коллектива	КПСС Үҙәк комитеты
Должность
Главы военного ведомства СССР[d]
	1987 йылдың 30 майы — 1991 йылдың 29 авгусы
Алда эшләүсе	Соколов Сергей Леонидович
Дауам иттереүсе	Шапошников Евгений Иванович
Командовал (УСТАРЕЛО)	4-я армия[d], Центральная группа войск[d], Среднеазиатский военный округ[d] һәм Дальневосточный военный округ[d]
Полученные награды	почётная грамота Президиума Верховного Совета Азербайджанской ССР[d] (1973 йылдың 6 ноябре)
Начало периода активности	1941 йылдың — бөгөнгәсә
Принадлежность	СССР
Место погребения	Федераль хәрби мемориаль зыярат[d];
Дата рождения	1924 йылдың 8 ноябре
Дата смерти	2020 йылдың 25 феврале (95 йәш)
Война/сражение	Бөйөк Ватан һуғышы; Кариб кризисы; Афған һуғышы;
Член политической партии	Советтар Союзы Коммунистар партияһы;
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Язов Дмитрий Тимофеевич (8 ноябрь 1924 йыл^[2]^[3]^[4] — 25 февраль 2020 йыл, Мәскәү) — совет хәрби етәксеһе. СССР-ҙың оборона министры (1987—1991). Советтар Союзы Маршалы (1990 йылдың 28 апреле). КПСС Үҙәк Комитеты Политбюроһы ағзалығына кандидат (1987—1990). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1987—1991 йылдарҙа). СССР-ҙың Президент советы ағзаһы (1990). СССР-ҙың Именлек советы ағзаһы (1991). ГКЧП ағзаһы (1991). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

Язов дәрәжә бирелеүе буйынса ла, беҙҙең заманға килеп етеү ваҡыты буйынса ла иң һуңғы Советтар Союзы Маршалы.

Биографияһы

Дмитрий Тимофеевич Язов 1924 йылдың 8 ноябрендә Омск губернаһы Калачинск өйәҙе Крестинкс улусының Язово^[5] ауылында тыуа^[6]. Атаһы — Язов Тимофей Яковлевич (1902—1933(4?^[3]), әсәһе — Мария Федосеевна Язова (1904), крәҫтиәндәр. Ғаиләлә дүрт бала була.

Бөйөк Ватан һуғышы

Ҡыҙыл Армияға үҙ теләге менән 1941 йылдың ноябрендә, урта мәктәпте тамамлап та өлгөрмәҫтән 17 йәшлек егет булып хеҙмәткә бара. Бының өсөн үҙенә бер йәш өҫтәп, 1923 йылда тыуғанмын, тип яҙҙыра һәм РСФСР Юғары Советы исемендәге Мәскәү Ҡыҙыл Байраҡлы пехота училищеһына (1941 йылдың 2 декабренән 1942 йылдың 28 ғинуарына тиклем Новосибирскиҙа эвакуацияла була) уҡырға алына һәм уны 1942 йылдлың июнендә тамамлай^[7]^[8]. Мәктәпте тамамлау тураһындағы аттестатын 1953 йылда, майор дәрәжәһендә ала.

Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1942 йылдың авгусынан. Волхов һәм Ленинград фронттарында уҡсылар взводы командиры^[9] һәм 177-се уҡсылар дивизияһы 483-сө уҡсылар ротаһының уҡчылар ротаһы командиры, Ленинград фронтында кесе лейтенанттарҙың фронт курстары взводы командиры вазифаһында һуғыша^[10]. Ленинградты обороналауҙа, Балтика буйында совет ғәскәрҙәренең һөжүм операцияларында, немец ғәскәрҙәренең Курлянд төркөмөн блокадалауҙа ҡатнаша. 1944 йылда ВКП(б)-ға инә.

Ике тапҡыр яралана. Тәүгеһендә аяғы яралана һәм ике айҙан һуң ҡабат сафҡа баҫа. Икенсе тапҡыр 1943 йылда Ленинград блокадаһын өҙгәндә башы һәм йөҙө яралана. Һауығып сыҡҡас фронт курстары взводы командиры итеп тәғәйенләнә. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы батырлыҡтары өсөн 1945 йылда Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән наградлана. Һуғыш ваҡытында Волхов фронтының командирҙар составын камиллаштырыуҙың фронт курстарын тамамлай.

Иҫкәрмәләр

↑ Last marshal of Soviet Union Dmitry Yazov passes away
↑ По утверждению самого Язова, он родился не в 1923, а в 1924 году, а «лишний» год приписал себе, чтобы попасть на фронт (см.: Гордон Д. Экс-министр обороны СССР Маршал Советского Союза Дмитрий Язов: «Руста специально послали на Красную площадь, чтобы дискредитировать наше военное руководство. Может быть, даже по договорённости с Горбачёвым» // Бульвар Гордона : газета. — 2008, 12 августа. — № 32 (172).)
↑ ^3,0 ^3,1 Дмитрий Язов рассказал «РГ» о жизни маршала на пенсии — Александр Ярошенко — Российская газета
↑ ныне с. Язово Оконешниковского района Омской области
↑ Язов Дмитрий Тимофеевич // Известия ЦК КПСС, 7 (306) июнь 1990
↑ Ныне Оконешниковский район, Омская область, Россия
↑ Выпуск 1942'го года (билдәһеҙ). Фото кремлёвцев по выпускам. МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013.
↑ Краткая история училища (билдәһеҙ). МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013.
↑ Мухин В. Дмитрий Язов: «С фальсификаторами истории надо бороться…» // Независимое военное обозрение. — 2010, 30 апреля.
↑ Язов Дмитрий Тимофеевич — Биография

Әҙәбиәт

Литература

Ивашов Л. Г. Маршал Язов. Роковой август 91-го. Правда о «путче». — Библиотечка журнала «Мужество», 1992.
Последний маршал СССР Язов оценил реформы Горбачева, Сердюкова и Шойгу.// МК, 8-14 ноября 2013 год.
Выхристюк З., Куджева Е. Уроки жизни Маршала Язова // Мужской характер. — 2004. — № 5.
Маршал с прямой спиной.// Российская газета, 5.11.2004 год.
Последний маршал империи.// Культура, 13.08.2014 год.

Һылтанмалар

Дмитрий Тимофеевич Язов на сайте Минобороны России
Баранец В., Герасименко С. Маршал Советского Союза Дмитрий Язов: Возможно, ГКЧП был клубом самоубийц… // Комсомольская правда. — 16 августа 2001.
Выхристюк З., Куджева Е. Уроки жизни Маршала Язова // Мужской характер. — 2004. — № 5.
Белов В., Казанская О. Звезду маршалу Язову! (билдәһеҙ) Профиль (29 июнь 1998). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013. Архивировано 25 август 2013 года. 2013 йылдың 24 август көнөндә архивланған.
Член ГКЧП Дмитрий Язов: «Американцы засунули 5 трлн для того, чтобы ликвидировать Советский Союз» (билдәһеҙ). Dp.ru (19 август 2011). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013. Архивировано 25 август 2013 года.

[_3cfd5322834e793a-1] Last marshal of Soviet Union Dmitry Yazov passes away

[2] По утверждению самого Язова, он родился не в 1923, а в 1924 году, а «лишний» год приписал себе, чтобы попасть на фронт (см.: Гордон Д. Экс-министр обороны СССР Маршал Советского Союза Дмитрий Язов: «Руста специально послали на Красную площадь, чтобы дискредитировать наше военное руководство. Может быть, даже по договорённости с Горбачёвым» // Бульвар Гордона : газета. — 2008, 12 августа. — № 32 (172).)

[autogenerated1-3] 3,0 ^3,1 Дмитрий Язов рассказал «РГ» о жизни маршала на пенсии — Александр Ярошенко — Российская газета

[4] ныне с. Язово Оконешниковского района Омской области

[hrono.ru-5] Язов Дмитрий Тимофеевич // Известия ЦК КПСС, 7 (306) июнь 1990

[МР-6] Ныне Оконешниковский район, Омская область, Россия

[7] Выпуск 1942'го года (билдәһеҙ). Фото кремлёвцев по выпускам. МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013.

[8] Краткая история училища (билдәһеҙ). МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 август 2013.

[nvo.ng.ru-9] Мухин В. Дмитрий Язов: «С фальсификаторами истории надо бороться…» // Независимое военное обозрение. — 2010, 30 апреля.

[biografija.ru-10] Язов Дмитрий Тимофеевич — Биография

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]