Юнысов Марат Сабир улы
Уҡыу көйләүҙәре
Юнысов Марат Сабир улы (18 март 1940 йыл) — үзбәк һәм Рәсәй химик ғалимы, Рәсәй Фәндәр академияһы академигы (2003). Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (2016). Химия фәндәре докторы (1974), профессор (1983).
Биографияһы
Марат Сабир улы Юнысов 1940 йылдың 18 мартында Мәскәүҙә тыуған. Ташкенттың Үҫемлек матдәләре химияһы институтына нигеҙ һалған билдәле ғалим Сабир Юныс улы Юнысовтың улы; Марат Сабир улы ла Өфөгә күскәнсе шул институтта эшләй.
- 1962 йылда Мәскәү дәүләт университетының химия факультетын тамамлай.
- 1962—1990 йылдарҙа Үзбәкстан Республикаһы Фәндәр академияһының Үҫемлек матдәләре химияһы институтында эшләй.
- 1966 йылда — кандидатлыҡ, 1973 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
- 1990 йылдан Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Органик химия институтында эшләй.
- 1991 йылда— Рәсәй Фәндәр академияһы мөхбир ағзаһы, 2003 йылда Рәсәй Фәндәр академияһы академигы итеп һайлана.
- 1994 йылдан — РФА Өфө фәнни үҙәге Органик химия институты директоры, 2006—2010 йылдар — бер үк ваҡытта РФА ӨФҮ Президиумы рәйесе.
Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары
Биоорганик химия. Үҫемлек матдәләре химияһы. Алкалоидтар химияһы. Аритмияға ҡаршы Аллапинин средствоһын, аконитин һәм ос-бикукулин биореактивтарын таба.
Монографиялары
- Строение нового дитерпенового алкалоида зераконина и его N. окиси. М., 1987
- Реакции ликоктониновых алкалоидов с 7,8-метилен-диоксигруппой с Na в жидком аммиаке, 1989
- Строение таласамина, таласимидина и таласимина. М., 1991.
- Diterpenoid Alkaloids, 1991
- Diterpenoid Alkaloids,1993
- Химия изохинолиновых алкалоидов, 2007
- Алкалоиды растений Аконита зеравшанского и аконита Аконита корейского. М., 2008
- Алкалоиды изохинолинового ряда, М., 2011
Ғаиләһе
Өйләнгән, ике улы бар.
Һылтанмалар
- Страница на сайте РАН
- Страница на сайте УНЦ РАН 2017 йылдың 12 сентябрь көнөндә архивланған.
- «Академику Юнусову Марату Сабировичу — 70 лет!»
- Ученого с мировым именем выгоняют на улицу
- ↑ Юнусов Марат Сабирович // https://www.biografija.ru/biography/junusov-marat-sabirovich.htm