Чөгәнә
| Ауыл | |
| Чөгәнә | |
|---|---|
| татар. Чөгәнә | |
| 55°44′32″ с. ш. 54°07′30″ в. д.GЯO | |
| Ил |
 Рәсәй Федерацияһы |
| Федерация субъекты | Татарстан |
| Муниципаль район | Аҡтаныш |
| Ауыл биләмәһе | Аҡтанышбаш |
| Тарихы һәм географияһы | |
| Тәүге телгә алыу | 1745 йыл[1] |
| Сәғәт бүлкәте | UTC+4:00 |
| Халҡы | |
| Халҡы | 160 кеше (2010) |
| Милли составы | татарҙар[1] |
| Һанлы идентификаторҙар | |
| Почта индексы | 423740 |
| Код ОКАТО | 922 058 080 04 |
| Код ОКТМО | 92 605 408 116 |
|
|
|
Чөгәнә — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районындағы ауыл. Аҡтанышбаш ауыл биләмәһе составына керә.
География
Ауыл Чөгәнә күле буйында, Аҡтаныш ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 4 км алыҫлыҡта урынлашҡан[1].
Тарих
Чөгәнә — ҡырғыҙ ырыуы башҡорттарының ауылы[2]. 1745 йылдан билдәле[1]. 11-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙе Ҡырғыҙ улусы Ябалаҡ түбәһенә ҡарай, 1865 йылда был өйәҙ Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Аҡтаныш улусы составына керә.
ХХ быуат башында мәсет (1832 йылдан билдәле), мәктәп, икмәк пристане теркәлгән[1]. 1905 йылда 2 тирмән, бакалея кибете, хужалыҡ магазины, мәсет теркәлгән[2].
1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1930 йылдан — Аҡтаныш районы, 1963 йылдан — Минзәлә районы, 1965 йылдан — йәнә Аҡтаныш районы составында була[1].
Халыҡ һаны
1795 йылда ир енесле 148 башҡорт; 1816 йылда — 107 башҡорт, 91 типтәр; 1834 йылда — 148 башҡорт, 120 типтәр; 1859 йылда — 527 башҡорт; 1870 йылда — 542 башҡорт йәшәй[2][3].
| 1858 | 1870 | 1906 | 1920 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 527 | 542 | 546 | 599 | 427 | 425 | 318 | 324 | 279 | 236 | 186 | 186 | 160 |
Инфраструктура
Игенселек, малсылыҡ үҫешкән. Ауылда башланғыс мәктәп бар[1].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Татарская энциклопедия.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Асфандияров А. З. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 482—484. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
- ↑ История башкирских родов. Кыргыз. Том 10 / С. И. Хамидуллин, Ю. М. Юсупов, Р. Р. Асылгужин, Р. Р. Шайхеев, И. Р. Саитбатталов, В. Г. Волков, А. А. Каримов, А. М. Зайнуллин, Р. М. Камалов, Ф. С. Марваров, Р. М. Рыскулов, А. Р. Асылгужин, А. Я. Гумерова, Г. Ю. Галеева, Г. Д. Султанова. — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2015. — С. 122—124, 383—396. — 808 с. — ISBN 978-5-85051-640-6.