Хосе де Рибера

	исп. José de Ribera
Гражданство	Арагонская корона[d];
Род занятий	рәссам, художник-гравёр, художник-график, рәссәм, архитектурный чертёжник
Дата рождения	1591 йылдың 12 ғинуары[…]
Жанр	религиозное искусство[d] һәм мифологическая живопись[d]
Пол или гендер	ир-ат
Место погребения	Santa Maria del Parto a Mergellina, Naples[d];
Дата смерти	1652 йылдың 3 сентябре (61 йәш) йәки 1652 йылдың 2 сентябре (61 йәш)
Школа (движение)	Барокко
Место рождения	Хатива[d], Валенсия[d], Испания[…];
Собрание работ	Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
Обучался у	Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
Супруг(а)	Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
Ученики	Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
Область деятельности	Живопись
Место смерти	Неаполь, Неаполитанское королевство[d];
Шаблон автора на Викискладе	José de Ribera
Место активности	Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Хосе йәки Хуселе де Рибера (исп. José de Ribera) Спаньолетто ҡушаматлы (Ауазы Spagnoletto — «бәләкәй испанлы»; 17 февраль 1591 йыл, Хатива — 2 сентябрь 1652 йыл, Неаполь — барокко дәүерендәге испан караваджисы, итальян Неаполендә йәшәгән һәм эшләгән. Һынлы сәнғәт эштәренән тыш графиканың ҙур күләмен ҡалдырған.Гойяға тиклем эшләгән иң мөһим испан гравёры.

Уның күпселек әҫәрҙәре Прадо музейынды һәм неаполитан сиркәүҙәрендә һаҡлана (башлыса, изге Януарий ғибәҙәтханаһында).

Биографияһы

Биограф Паломино хәбәр итеүенсә, Франсиско Рибальтаның оҫтаханаһында уҡыған . Рибераның йәшлек йылдары тураһында мәғлүмәттәр әҙ^[17]. 1613 йылдарҙан ҡалмай Италияға күсеп килеүе ихтимал, унда, нигеҙҙә, Парма һәм Римдә боронғо оҫталарҙың картиналарын өйрәнә.

Рәссамдың һаҡланған барлыҡ эштәре неаполитан осорона ҡараған. Рибераның Неаполдә тәүге тапҡыр булыуы тураһында 1616 йылда хәбәр ителә, был ваҡытта ул урындағы ҡыҙға өйләнә. Урындағы руханиҙарҙың, вице-король герцог Осундың, шулай уҡ уның вариҫтарының заказдары буйынса эшләй. Заказсыларҙың күбеһе Рибераның картиналарын үҙҙәре менән Испанияға алып китә, унда Рибераны баһалайҙар һәм күп эштәренең күсермәһен алалар. 1626 йылда ул Изге Лука рим академияһының ағзаһы булып һайлана.

Ижады

Рибераның тәүге картиналары тенебризм традицияһына ярашлы һәм остазы Рибальта эштәренә оҡшаш, Караваджоның көслө йоғонтоһо аҫтында башҡарылған. Һуңыраҡ караваджо нигеҙенә Караваджонан сиктән тыш алыҫ булған Караччи болон академистарының йоғонтоһо һалына. Караваджо осрағында һымаҡ уҡ, Рибераның стиль манераһы яҡтылыҡ һәм күләгә контрасына ҡорола. Драматик ыҙа сигеү күренештәренда тән ғазабы һәм ыҙа сигеү өҫтөнән рухтың һәм ихтыяр көсөнөң еңеүен күрһәтә.

Рибера һүрәттәренең натурализмы уны ҡурҡыныс легендаларҙың һәм ғәйбәттәрҙең геройы яһай. Күп йылдар төрмәләрҙә һорау алыу ваҡыттарын һүрәткә төшөрә, кешеләрҙең язалау ваҡытында үҙҙәренең тотошон күҙәтә. Рибераның ижади мираҫында мифологик һәм дини темалар өҫтөнлөк итә. Уны боронғо тарих, Иҫке һәм Яңы Ғәһед ваҡиғалары, изгеләрҙең тормош күренештәре ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ бер нисә портрет һаҡланған.

Ҙур совет энциклопедияһында билдәләнеүенсә, яҡынса 1635 йылдан алып Рибера «баҫалҡыраҡ төҫтәргә күсә: әҫәрҙәрендә яҡтылыҡ һәм күләгәләр йомшағыраҡ була, төҫтәр гаммаһы алтын һәм көмөш төҫмөрҙәр менән тулыландырыла»^[18]. Ҡурҡыныс реалистик деталдәр тупаҫ буяу аша башҡарыла. Яра, йыйырсыҡ, һаҡалдарҙың драматик эффекты йыш ҡына буяу ҡатламын ҡалынайтыу юлы менән өлгәшелә.

Рәссамдың иң яҡшы әҫәрҙәренең береһе тип «Изге. Инесса» картинаһы иҫәпләнә (1641; Дрезден, картиналар галереяһы)^[19].

Иҫкәрмәләр

↑ Jusepe Ribera // Брокгауз энциклопедияһы (нем.) / Hrsg.: Библиографический институт и Ф. А. Брокгауз АГ, Wissen Media Verlag
↑ Jusepe de Ribera // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (нем.) / Hrsg.: (not translated to de), (not translated to de) — Берлин: K. G. Saur Verlag, Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 Encyclopædia Britannica (ингл.)
↑ Record #83103470 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.
↑ artist list of the National Museum of Sweden — 2016.
↑ Sánchez A. E. P. Jusepe [José] de Ribera // Ribera, Jusepe [José] de (ингл.) // Grove Art Online / J. Turner — Oxford, Basingstoke, New York City: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T071858
↑ José de. El Españoleto Ribera // Diccionario biográfico español (исп.) — Королевская академия истории, 2011.
↑ Архив изобразительного искусства — 2003.
↑ http://explore.rkd.nl/explore/artists/66553 — Нидерландский институт истории искусств.
↑ (not translated to ba) Italian Baroque Painting — Лондон: Phaidon Press, 1962. — бит 174.
↑ http://pba-opacweb.lille.fr/fr/search-notice?type=list&filters%5Bfacets.id%5D%5B%5D=5cc2aee05c0284355b8b4f23
↑ https://www.fine-arts-museum.be/nl/de-collectie/artist/de-ribera-jusepe-1
↑ http://wallachprintsandphotos.nypl.org/catalog/405361
↑ https://www.bellasartes.gob.ar/
↑ The Fine Art Archive
↑ ^16,0 ^16,1 RKDartists (нидерл.)
↑ Jose de Ribera (Spanish painter) (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online.
↑ [ Рибера Хусепе де] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
↑ Т. П. Каптерева. Искусство Испании // Всеобщая история искусств. Том 4. Искусство 17-18 веков

Һылтанмалар

[ Хусепе Рибера] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәләБольшой советской энциклопедии[ Хусепе Рибера] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
Рибера, Хосе // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Рибера Хусепе де. Картины и биография
Хусепе де Рибера. Испанская живопись. 2013 йылдың 16 декабрь көнөндә архивланған.

[_ded27fecb1686a8f-1] Jusepe Ribera // Брокгауз энциклопедияһы (нем.) / Hrsg.: Библиографический институт и Ф. А. Брокгауз АГ, Wissen Media Verlag

[_89ab8915d25da552-2] Jusepe de Ribera // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (нем.) / Hrsg.: (not translated to de), (not translated to de) — Берлин: K. G. Saur Verlag, Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL

[_8984c8aef50ab8c9-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 Encyclopædia Britannica (ингл.)

[_b66e8fe6d073db07-4] Record #83103470 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.

[_e9158d4d95dea9f6-5] rtist list of the National Museum of Sweden — 2016.

[_8d60e83381376ae1-6] Sánchez A. E. P. Jusepe [José] de Ribera // Ribera, Jusepe [José] de (ингл.) // Grove Art Online / J. Turner — Oxford, Basingstoke, New York City: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T071858

[_ca9a4abb2bfc7f5b-7] José de. El Españoleto Ribera // Diccionario biográfico español (исп.) — Королевская академия истории, 2011.

[_08bc2d9d416f70c9-8] Архив изобразительного искусства — 2003.

[_cf46108182a63e8c-9] ttp://explore.rkd.nl/explore/artists/66553 — Нидерландский институт истории искусств.

[_3725c6d2b257d7f8-10] (not translated to ba) Italian Baroque Painting — Лондон: Phaidon Press, 1962. — бит 174.

[_8a9150fcb6b64201-11] ttp://pba-opacweb.lille.fr/fr/search-notice?type=list&filters%5Bfacets.id%5D%5B%5D=5cc2aee05c0284355b8b4f23

[_81db1cc3991da263-12] ttps://www.fine-arts-museum.be/nl/de-collectie/artist/de-ribera-jusepe-1

[_0370982b38a1e65b-13] ttp://wallachprintsandphotos.nypl.org/catalog/405361

[_80b6f014cc7aab7b-14] ttps://www.bellasartes.gob.ar/

[_6bbfeaeb0b5efb9f-15] The Fine Art Archive

[_90ca7368dc2ebc1c-16] 16,0 ^16,1 RKDartists (нидерл.)

[brit-17] Jose de Ribera (Spanish painter) (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online.

[bse-18] [ Рибера Хусепе де] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә

[19] Т. П. Каптерева. Искусство Испании // Всеобщая история искусств. Том 4. Искусство 17-18 веков

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[15]

[17]

[18]

[19]