Эстәлеккә күсергә

Хокинг Стивен

Мегавики проектынан
ингл. Stephen William Hawking
Гражданство
Учёное звание Лукасовский профессор математики[d]
Отец Frank Hawking[d][2]
Дети Люси Хокинг[d], Роберт Хокинг[d] һәм Тим Хокинг[d]
Научный руководитель Деннис Сиама[d]
Описывается по ссылке biography.com/scientist/…
Относится к вики-проекту Iedereen Leest[d]
Представлено в работе Descent, Part I[d]
Место погребения
Место активности Кембридж[d][4]
Супруг(а) Джейн Уайлд Хокинг[d][5] һәм Элейн Мэйсон[d]
Область деятельности ДСТ, квантовая гравитация[d], теоретическая физика[d][6], космология[d], ғәмәли математика[d][6], Ғаләм[6] һәм ҡара упҡын[6]
Пол или гендер ир-ат[7]
Причина смерти боковой амиотрофический склероз[d]
Место смерти
Краткое имя или название Stephen Hawking
Оказали влияние Тахта, Тигран[d], Поль Дирак[d], Бертран Рассел[d], Карл Раймунд Поппер[d], Линде, Андрей Дмитриевич[d][8], Яков Борисович Зельдович[d][8] һәм Альберт Эйнштейн
Член спортивной команды University College Boat Club[d]
Род занятий физик-теоретик, космолог, яҙыусы
Имя Stephen Hawking[9]
Полученные награды
командор ордена Британской империи орден Британской империи орден Кавалеров Почёта Президентская медаль Свободы медаль Альберта Эйнштейна[d] (1979 йылдың) премия Вольфа по физике[d] (1988 йылдың) медаль Копли специальная премия по фундаментальной физике[d] (2013 йылдың) Кавалер Почёта медаль Эддингтона[d] (1975 йылдың) золотая медаль Королевского астрономического общества премия и лекция имени Нейлора[d] (1999 йылдың) медаль Оскара Клейна[d] (2003 йылдың) Хьюз миҙалы[d] (1976 йылдың) премия Лондонского королевского общества за лучшую научную книгу[d] (2002 йылдың) медаль Альберта[d] (1999 йылдың) премия Майкельсона – Морли[d] (2003 йылдың) премия Фонсеки[d] (2008 йылдың) золотая медаль Пия XI[d] (1975 йылдың 17 апреле) медаль и премия Максвелла[d] (1976 йылдың) медаль и премия Дирака[d] (1987 йылдың) премия Адамса[d] (1966 йылдың) премия Эндрю Геманта[d] (1998 йылдың) медаль в память двухсотлетия Джеймса Смитсона[d] (2005 йылдың) премия памяти Роберта Хайнлайна[d] (2012 йылдың) премия принцессы Астурийской «Согласие»[d] (1989 йылдың) почётный доктор Гарвардского университета[d] (1990 йылдың) почётный доктор Оксфордского университета[d] (1978 йылдың) премия Марселя Гроссмана[d] (1991 йылдың июнь) Франклин миҙалы[d] (1981 йылдың) BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award[d] (2015 йылдың) медаль Бодли[d] (2015 йылдың) золотая медаль Высшего совета по научным исследованиям[d] (1989 йылдың) премия Эйнштейна[d] (1978 йылдың) член Королевского общества искусств[d] почётный доктор Принстонского университета[d] почётный доктор Кембриджского университета[d] (1989 йылдың) математик физика өлкәһендә Дэнни Хайнеман премияһы[d] (1976 йылдың, 1976 йылдың) премия Юлия Эдгара Лилиенфельда[d] (1999 йылдың, 1999 йылдың) премия принцессы Астурийской Премия по фундаментальной физике[d] Лондон король йәмғиәте ағзаһы[d] (1974 йылдың) член Национальной академии наук США[d] (1992 йылдың)
Участник организации или коллектива Королевское общество искусств[d], Папская академия наук[d][10], Америка фәлсәфә йәмғиәте[d][11], АҠШ фәндәр милли академияһы[d][12][13], Лондон король йәмғиәте[d][14], Америка сәнғәт һәм фәндәр академияһы[d] һәм Стармус Фестиваль[d]
Дата рождения 1942 йылдың 8 ғинуары(1942-01-08)[15][16][…]
Школа (движение) атеизм
Место рождения
Работодатель
Мать Isobel Eileen Hawking[d][2]
Обучался у Деннис Сиама[d]
Учебное заведение
Должность
Лукасовский профессор математики[d]
1979 йылдың — 2009 йылдың
Алда эшләүсе Джеймс Лайтхилл[d]
Дауам иттереүсе Грин, Майкл (физик)[d]
Подпись
Учёная степень Ошибка Lua в mw.title.lua на строке 230: too many expensive function calls.
Дата смерти 2018 йылдың 14 марты(2018-03-14)[21][22][…] (76 йәш)
Изображение
Родной язык инглизсә
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Стивен Уильям Хокинг (ингл. Stephen William Hawking; 8 ғинуар 1942 йыл — 14 март 2018 йыл) — инглиз физик-теоретигы, космолог һәм астрофизигы, яҙыусы, Кембридж университетының Теоретик космология үҙәгенең фәнни эштәр буйынса директоры[23][24]. Бер нисә фәнни хеҙмәт авторы, шул иҫәптән Роджер Пенроуз менән бергә дөйөм сағыштырмалыҡ теорияһы сиктәрендә гравитация сингулярлығы тураһында теорема буйынса һәм йыш ҡына Хокинг нурланышы тип аталған ҡара упҡындың нурланыш бүлеүе тураһында теоретик күрәҙәлек авторы. Хокинг беренселәрҙән булып дөйөм сағыштырмалыҡ теорияһы һәм квант механикаһы күҙеллеуҙары берләшкән космологик теорияны аңлата. Әүҙем хупланы интерпретация многомировой Квант механикаһын төрлө яҡлап аңлатыуҙы әүҙем хуплай[25][26].

Хокинг Король сәнғәт йәмғиәтенең почетлы ағзаһы, Папа фәндәр академияһының ғүмерлек ағзаһы, АҠШ граждандары өсөн иң юғары награда булып һаналған Азатлыҡ президент миҙалына лайыҡ була. 2002 йылда Би-би-си-ҙың бөтә замандарҙың иң бөйөк британлыларын билдәләү буйынса үткәргән һорау алыу һөҙөмтәһендә Хокинг 25-се урын биләй. Ғалим 1979—2009 йылдарҙа Кембридж университетында математиканың Лукас профессоры була, космологияла үҙенең теориялары тураһында фекер йөрөткән фәнни-популяр әҫәрҙәре арҡаһында коммерцияла уңышҡа өлгәшә. Хокингтың «Краткая история времени» китабы Британияның «The sunday times» баҫмаһының рекордлы 237 аҙнаһы буйына бестселлер баҫмалар исемлегенә инә.

Хокингта һирәк осраған мотор нейрондарының яй үҫешкән сир формаһы була (амиотрофик склероз йәки Лу Герига сире булараҡ та билдәле), ул уны тиҫтә йылдар дауамында яйлап хәрәкәтһеҙ итә[27][28]. Телдн яҙғас та Хокинг телмәр синтезаторы ярҙамында аралашырға һәләтле була. Стивен Хокинг 2018 йылдың 14 мартында 76 йәшендә вафат була[29][30].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ https://web.archive.org/web/20170324032948/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/stephen-hawking
  2. ↑ 2,0 2,1 Geni (билдәһеҙ) — 2006.
  3. ↑ https://www.francetvinfo.fr/monde/royaume-uni/stephen-hawking-sera-enterre-au-cote-de-newton-et-darwin-a-l-abbaye-de-westminster_2666542.html
  4. ↑ 4,0 4,1 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека, Австрийская национальная библиотека Record #118761285 // Gemeinsame Normdatei (нем.) — 2012—2016.
  5. ↑ https://science.howstuffworks.com/dictionary/famous-scientists/physicists/stephen-hawking1.htm
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Hawking, Stephen, 1942-2018 // Чешская национальная авторитетная база данных
  7. ↑ Record #102304634 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.
  8. ↑ 8,0 8,1 http://old.elementy.ru/nauchno-populyarnaya_biblioteka/434041/Put_v_nebesa (урыҫ)
  9. ↑ Stephen Hawking - Movie, Wife & Books - Biography
  10. ↑ http://www.casinapioiv.va/content/accademia/en/academicians/ordinary/hawking.html
  11. ↑ http://www.amphilsoc.org/memhist/search?creator=hawking&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced
  12. ↑ NNDB (ингл.) — 2002.
  13. ↑ www.nasonline.org (ингл.)
  14. ↑ http://www.damtp.cam.ac.uk/people/s.w.hawking/
  15. ↑ Архив истории математики Мактьютор
  16. ↑ Stephen Hawking // Internet Speculative Fiction Database (ингл.) — 1995.
  17. ↑ 17,0 17,1 Professor Stephen Hawking — Кембридж университеты.
  18. ↑ Physicist Stephen Hawking accepts post at Waterloo institute — Торонто Стар, 2008.
  19. ↑ Hawking S. Properties of expanding universes (ингл.) — 1966. — 117 p. — doi:10.17863/CAM.11283
  20. ↑ Mathematics Genealogy Project (ингл.) — 1997.
  21. ↑ Prajavani (каннада)
  22. ↑ Stephen HAWKING // NooSFere (фр.) — 1999.
  23. ↑ Centre for Theoretical Cosmology: Outreach Stephen Hawking. University of Cambridge. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 март 2018.
  24. ↑ About Stephen. Stephen Hawking Official Website. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 март 2018.
  25. ↑ Multiverses and Blackberries. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 март 2018.
  26. ↑ THE EVERETT FAQ. Department of Physics, Washington University in St. Louis. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 март 2018. 2016 йылдың 20 апрель көнөндә архивланған.
  27. ↑ Mind over matter: How Stephen Hawking defied Motor Neurone Disease for 50 years, The Independent (26 ноябрь 2015).
  28. ↑ How Has Stephen Hawking Lived to 70 with ALS?, Scientific American (7 ғинуар 2012). 19 март 2018 тикшерелгән. «Q: How frequent are these cases of very slow-progressing forms of ALS? A: I would say probably less than a few percent.».
  29. ↑ Overbye, Dennis. Stephen Hawking Dies at 76; His Mind Roamed the Cosmos, The New York Times (14 март 2018). 19 март 2018 тикшерелгән.
  30. ↑ Henry, David. Stephen Hawking, physicist who reshaped cosmology, passes away at 76, The Economic Times (14 март 2018). 19 март 2018 тикшерелгән.

Әҙәбиәт

Китаптар
  • Ferguson K. Stephen Hawking: His Life and Work. — Transworld, 2011. — ISBN 978-1-4481-1047-6.
  • Larsen K. Stephen Hawking: A Biography. — Greenwood biographies, 2005. — ISBN 0313323925, ISBN 9780313323928.
  • White M., Gribbin J. Stephen Hawking: A Life in Science. — National Academies Press, 2002. — ISBN 978-0-309-08410-9.
  • Мания Х. Стивен Хокинг = Hubert Mania. — 2-е изд. — М.: Бином. Лаборатория знаний, 2014. — 192 с. : ил. с. — ISBN 978-5-9963-2314-2.
  • Хокинг Дж. Быть Хокингом. — Эксмо, 2015. — (Civiliзация). — ISBN 978-5-699-79131-6.
  • К. Фергюссон. Стивен Хокинг: жизнь и наука (есть аудиоверсия). — Астрель, Corpus, 2014. — ISBN 978-5-17-083135-7.
Мәҡәләләр
  • Carr B.J., Ellis G.F.R., Gibbons G.W., Hartle J.B., Hertog T., Penrose R., Perry M.J., Thorne K.S. Stephen William Hawking CH CBE. 8 January 1942—14 March 2018 // Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. — 2019. — Vol. 66. — P. 269—308. — DOI:DOI:10.1098/rsbm.2019.0001.
  • Castelvecchi D. Science mourns Stephen Hawking’s death (en) // Nature. — 2018. — Vol. 555. — P. 423—424. — DOI:DOI:10.1038/d41586-018-02957-4.
  • Page D.N. Stephen William Hawking // Physics Today. — 2018. — Vol. 71, № 8. — P. 60. — DOI:DOI:10.1063/PT.3.4003.
  • Preskill J. Stephen Hawking (1942–2018) (en) // Science. — 2018. — Vol. 360. — P. 156. — DOI:DOI:10.1126/science.aat6775.
  • Rees M. Stephen Hawking (1942–2018) (en) // Nature. — 2018. — Vol. 555. — P. 444. — DOI:DOI:10.1038/d41586-018-02839-9.
  • Hawking, Stephen William // Biographical encyclopedia of scientists, 3rd ed. / ed. J. Daintith. — CRC Press, 2009. — P. 334—335.
  • Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Хокинг Стивен Уильям // Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.
  • Храмов, Юрий Алексеевич. Хокинг Стивен Уильям // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983. — С. 290—291. — 400 с. — 200 000 экз.

Һылтанмалар

«https://ba.megawiki.ru/w/index.php?title=Хокинг_Стивен&oldid=90488» битенән алынған