Усманов Искәндәр Йософ улы

Усманов Искәндәр Йософ улы
Усманов Искәндәр Йософ улы
	Файл:Усманов Искандер Юсуфович.png
Тыуған көнө	1950 йылдың 15 октябре
Тыуған урыны	Өфө, РСФСР, СССР;
Вафат көнө	2020 йылдың 11 ноябре (70 йәш)
Вафат урыны	Өфө, Рәсәй;
Ил	СССР; Рәсәй;
Альма-матер	Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге Башҡорт дәүләт университеты (1973);
Ғилми дәрәжәһе	биология фәндәре докторы[d]

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Усманов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Усманов Искәндәр Йософ улы (рус. Усманов Искандер Юсуфович; 1950 йылдың 15 октябре, Өфө — 2020 йылдың 11 ноябре, Өфө) — үҫемлектәр физиологы, эколог. Биология фәндәре докторы (1987), профессор (1991)^[1].

Биографияһы

Искәндәр Йософ улы Усманов 1950 йылдың 15 октябрендә Башҡорт АССР-ының Өфө ҡалаһында тыуған. Атаһы — ауыл хужалығы фәндәре докторы Усманов Йософ Абдрахман улы. Улы Усманов Йософ Искәндәр улы — биология фәндәре кандидаты^[2].

1973 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Шул уҡ йылдан СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалындағы Биология институтында эшләгән, 1990 йылдан — институттың төп ғилми хеҙмәткәре. 1989 йылдан Башҡорт дәүләт университетының үҫемлектәр физиологияһы кафедраһын етәкләгән^[1].

2008 йылдан Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһының Туризм һәм коммуникациялар институты директоры булған. 2015 йылдан Өфө дәүләт нефть техник университетының Иҡтисад һәм сервис институтында уҡытҡан^[1].

2020 йылдың 11 ноябрендә Өфөлә вафат булған^[1].

Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни эштәре үҫемлектәрҙең төрлө шарттарға яраҡлашыу стратегиялары формалашыуына, дарыу үҫемлектәренең экологияһына һәм физиологик әүҙемлегенә, шулай уҡ Башҡортостанда туризмды үҫтереүгә арналған^[1]. «Экологическая физиология растений» дәреслеге һәм «Атлас туристических ресурсов Республики Башкортостан» баҫмаһы авторҙаштарының береһе булған^[1].

Туризм өлкәһендә «Золотое кольцо Башкортостана» маршруты проектын әҙерләүҙә ҡатнашҡан^[2].

Төп хеҙмәттәре

Баширова Р. М., Усманов И. Ю., Ломаченко Н. В. Вещества специализированного обмена растений: классификация, функции. — Өфө: Башҡорт дәүләт университеты, 1998.
Усманов И. Ю., Рахманкулова З. Ф., Кулагин А. Ю. Экологическая физиология растений. — Мәскәү: Логос, 2001.
Усманов И. Ю. һәм башҡалар. Лекарственные растения Башкортостана. Биология и основы органического растениеводства. — Өфө: Башҡорт дәүләт университеты, 2002.
Атлас туристических ресурсов Республики Башкортостан. — Өфө, 2007. — Авторҙаш.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Рәсәй Фәндәр академияһының Волга бассейны экологияһы институтының почётлы докторы (2008)^[2].

Иҫкәрмәләр

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 УСМАНОВ Искандер Юсуфович (урыҫ). Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2026.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Ринат Файзрахманов. Искандер по прозвищу Скафандр (урыҫ). «Республика Башкортостан» (15 октябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2026.

Һылтанмалар

[БЭ-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 УСМАНОВ Искандер Юсуфович (урыҫ). Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2026.

[РБ-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Ринат Файзрахманов. Искандер по прозвищу Скафандр (урыҫ). «Республика Башкортостан» (15 октябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 сентябрь 2026.

[1]

[2]