Төньяҡ Осетия — Алания

Төньяҡ Осетия — Алания
	Рәсәй Федерацияһы субъекты;
Төньяҡ Осетия — Алания
	осет. Цæгат Ирыстон
Флаг[d]	Герб[d]
	Гимн Северной Осетии[d]
	43°11′00″ с. ш. 44°14′00″ в. д.GЯO
Ил	Рәсәй;
Входит в	Төньяҡ Кавказ федераль округы; Көньяҡ федераль округ
Адм. үҙәк	Владикавказ
Губернатор	Сергей Иванович Меняйло[d]
Тарихы һәм географияһы
Майҙаны	7987;
Сәғәт бүлкәте	MSK (UTC+3)
Һанлы идентификаторһар
Код ISO 3166-2	RU-SE
Код ОКАТО	90
	Рәсми сайт
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

(аудио)
	Төньяҡ Осетия — Алания гимны
	Файл:North Ossetia - Alania anthem.ogg
Тыңлаусыларға ярҙам

Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы (Төньяҡ Осетия, осет. Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани как звучит (мәғл.)) — республика, Рәсәй Федерацияһы субъекты, Төньяҡ Кавказ федераль округы составына инә^[1].

Баш ҡалаһы — Владикавказ.

География

Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы төньяҡта — Ставрополь крайы, көнбайышта — Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы, көньяҡта — Көньяҡ Осетия һәм Грузия, көнсығышта — Ингушетия һәм Чечня менән сиктәш. Майҙаны — 7987 км².

Тарих

РСФСР составындағы автономиялы өлкә булараҡ 1924 йылдың 7 июлендә ойошторола. 1936 йылда АССР тип үҙгәртелә.

Халҡы

100 000

200 000

300 000

400 000

500 000

600 000

700 000

800 000

1944

1989

1994

1999

2004

2009

2014

2019

2024

Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, республика халҡы 678 879 (2024) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 85 кеше/км² (2024). Ҡала халҡы — 66,57 % (2015).

Республикала башлыса осетиндар (66,5 %) һәм урыҫтар (20,6 %) йәшәй. 2002 йылда — 188, 2010 йылда — 210 башҡорт йәшәгәне теркәлгән^[2]^[3].

Административ-территориаль бүленеш

Төньяҡ Осетия — Алания составында 1 республика ҡарамағында ҡала (Владикавказ) һәм 8 район бар.

Иҫкәрмәләр

Әҙәбиәт

Григорович С. Ф. По горам и равнинам Северной Осетии: Спутник туриста, краеведа и экскурсанта. — Изд. 2-е, доработ. — Орджонникидзе: Северо-Осетинское книжное издательство, 1960. — 128 с.
Бероев Б. М. По Северной Осетии. — Изд. 2-е, испр. и доп.. — М.: Физкультура и спорт, 1984. — 144 с. — (По родным просторам). — 50 000 экз.

Һылтанмалар

[1] Конституция Российской Федерации. Ст. 5, пп. 1, 2

[2] Перепись населения 2002. Том 4 — «Национальный состав и владение языками, гражданство». 3. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации 2007 йылдың 17 февраль көнөндә архивланған.

[3] Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года. Приложение 7. Национальный состав населения по субъектам Российской Федерации 2012 йылдың 1 июнь көнөндә архивланған.

[1]

[2]

[3]