Эстәлеккә күсергә

Томск

Мегавики проектынан
Ҡала
Томск
себ. Түң-тора
Флаг Герб
Флаг Герб
56°29′19″ с. ш. 84°57′08″ в. д.GЯO
Ил Рәсәй Федерацияһы Рәсәй Федерацияһы
Федерация субъекты Томск өлкәһе
Эске бүленеше 4 район: Кировский, Ленинский, Октябрьский, Советский
Мэр Иван Кляйн
Тарихы һәм географияһы
Нигеҙләнгән 1604
Ҡала  1629
Майҙаны 294,6 км²
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге 80 м
Сәғәт бүлкәте UTC+7:00[1]
Халҡы
Халҡы 574 002 кеше (2018)
Һанлы идентификаторҙар
Телефон коды +7 3822
Почта индексы 634xxx
Автомобиль коды 70
ОКАТО коды 69 401
ОКТМО коды 69 701 000 001
admin.tomsk.ru  (рус.)

Томск (Томск өлкәһе)
Томск
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Томск — Томск өлкәһенең административ үҙәге. Томь ярында ята. 574 002 кеше йәшәй (2018).

Тарихы

XVII—XIX

160 йылда Мәскәүгә Борис Годунов һарайына Урыҫ дәүләтенә инеү тураһындағы ғариза менән кенәз Тоян етәкселегендә Себер татарҙары вәкилдәре бара[2].

Совет осоро

2006 йылда Томскиҙа Ангела Меркель һәм Владимир Путин осраша[3][4].

Фән һәм мәғариф

  1. Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Халыҡ хужалығы һәм дәүләт хеҙмәте академияһы(РАНХиГС) филиалы.
  2. Томск политехник университеты
  3. Томск медицина университеты

Билдәле шәхестәре

Климат

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Абсолют максимум, °C 3,7 7,1 17,7 26,5 34,4 34,7 35,9 33,8 31,7 25,1 11,6 6,5 35,1
Уртаса максимум, °C −13 −9,6 −1,1 7,0 17,5 22,3 24,8 21,7 14,4 6,0 −4,8 −11,1 6,2
Уртаса температура, °C −17,1 −14,7 −7 1,3 10,4 15,8 18,7 15,7 9,0 1,7 −8,3 −15,1 0,9
Уртаса минимум, °C −20,9 −18,9 −11,9 −3,3 4,7 10,5 13,7 11,1 5,1 −1,3 −11,4 −18,9 −3,5
Абсолют минимум, °C −55 −51,3 −42,4 −31,1 −17,5 −3,5 1,5 −1,6 −8,1 −29,1 −48,3 −50 −55
Яуым-төшөм нормаһы, мм 35 24 25 34 41 61 75 67 50 55 52 49 568
Сығанаҡ: [7]
Ҡояш уты, айға сәғәт[8].
Месяц Янв Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Год
Солнечное сияние, ч 56 105 171 225 257 315 316 254 171 87 51 40 2048

Халҡы

йыл тыуған Улем үсеш
2002 5179 6279 -1100
2005 5800 6457 -657
2006 6115 6011 104
2007 6545 5857 688
2008 7143 5945 1198
2009 7621 6130 1491
йыл тыуған, 1 мең кешеғә Улем, 1 мең кешеғә үсеш, 1 мең кешеғә
2002 10,7 13,0 -2,3
2005 11,4 12,7 -1,3
2006 12,0 11,8 0,2
2007 12,7 11,4 1,3
2008 13,8 11,5 2,3
2009 14,5 11,7 2,8

Милли составы

Милли состав[9]:

милләт Һаны Өлөш
урыҫтар 474 810 91,76 %
татарҙар 8896 1,72 %
украиндар 5093 0,98 %
немецтар 3816 0,74 %
үзбәктәр 3264 0,63 %
әзербайжандар 2894 0,56 %
әрмәндәр 2124 0,41 %
белорустар 1434 0,28 %
ҡаҙаҡтар 1306 0,25 %
ҡырғыҙҙар 1244 0,24 %
корейҙар 1059 0,20 %
сыуаштар 970 0,18 %
тывалар 966 0,18 %
бүрәттәр 816 0,15 %
тажиктар 739 0,14 %
йәһүдтәр 639 0,06 %
алтайҙар 477 0,09 %
хакастар 455 0,08 %
поляктар 431 0,08 %
молдавандар 421 0,08 %
милләт Һан өлөш
хань 396 0,07 %
сегәндәр 386 0,07 %
башҡорттар 372 0,07 %
мордвалар 358 0,07 %
грузиндар 341 0,06 %
чечендар 290 0,05 %
яҡуттар 270 0,05 %
аварҙар 229 0,04 %
удмурттар 226 0,04 %
латыштар 189 0,03 %
литвалар 182 0,03 %
лезгиндар 169 0,03 %
ингуштар 124 0,02 %
эстондар 116 0,02 %
Вьеттар 110 0,02 %
марийҙар 105 0,02 %
төрөктәр 101 0,02 %
күрһәтмәғән 28 614 5,24 %
башҡа 1617 0,30 %
дөйөм 546 049 100,00 %

Иҡтисады

Сәнәғәте

Ҡалала нефть-газ ойошмалары байтаҡ: «Томскнефть», «Востокгазпром», «Газпром трансгаз Томск», «Томскнефтехим», «Томскподводтрубопроводстрой», «Томскнефтепереработка».

Фармацевтика: ФГУП НПО «Вирион», «Томскхимфарм».

Машиналар төҙөү сәнәғәте — НПЦ «Полюс», ПО «Контур», «Томский подшипник», «Манотомь» (манометр заводы), «Сибэлектромотор», «Томский инструмент», «Томский электротехнический завод», «Томский электромеханический завод», «Томский электроламповый завод», «Томский завод электроприводов», ЭлеСи, «Микран».

Төҙөлөш: «Комфорт-Т», «Томский домостроительный комбинат», «СУ-13», «Томская промышленно-строительная компания» Һәм башҡалар.

Радиостанциялар

Частота, МГц исем RDS
67,22 «Радио России»
68,78 «Радио Маяк»
69,8 «Love радио»
70,19 «Радио Шансон»
71,99 «Радио Сибирь»
88,5 «Радио Звезда» (план)[10]
90,7 «Наше радио» (план)[10]
91,5 «Радио Мир»
100,9 «Томский Благовест» (план)
101,3 «Дорожное радио»
101,7 «Хит FM»
102,1 «Русское радио»
102,5 «Ретро FM»
103,4 «Европа плюс»
103,8 «DFM»
104,2 «Юмор FM»
104,6 «Радио Сибирь» RT
105,0 «Эхо Москвы в Томске»
105,4 «Авторадио»
106,1 «Милицейская волна Томска»
106,6 «Радио Маяк»
107,1 «Радио Дача»
107,6 «Спорт FM»

Телевидение

Галерея

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ http://tass.ru/obschestvo/3322108
  2. ↑ Хахалкин А.А. Томская Хроника XVII—XVIII вв. Хронос. Всемирная история в Интернете. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 ноябрь 2011. Архивировано 3 февраль 2012 года.
  3. ↑ Российско-Германский саммит в СМИ г. Томска. Официальный портал муниципального образования «Город Томск». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 ноябрь 2011. Архивировано 3 февраль 2012 года. 2012 йылдың 23 февраль көнөндә архивланған.
  4. ↑ Кровь за кулисами путинского саммита в Томске. Открытая электронная газета Forum.msk.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 ноябрь 2011. Архивировано 3 февраль 2012 года.
  5. ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Мельников Борис Васильевич 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 20 август 2018)
  6. ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Степанов Лев Борисович 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 25 декабрь 2018)
  7. ↑ Климат Томска. Погода и климат. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 ноябрь 2011. Архивировано 3 февраль 2012 года.
  8. ↑ Гонконгская обсерватория 2015 йылдың 31 декабрь көнөндә архивланған.
  9. ↑ Итоги 2016 йылдың 5 сентябрь көнөндә архивланған. Томскстат
  10. ↑ 10,0 10,1 Радиоэфир Томска увеличится на две станции, НИА Томск (30 апреля 2014). 1 май 2014 тикшерелгән.

Һылтанмалар

«https://ba.megawiki.ru/w/index.php?title=Томск&oldid=82023» битенән алынған