Печора
| Печора | |
|---|---|
| |
| Характеристика | |
| Оҙонлоғо | 1809 км |
| Бассейн | 322 000 км² |
| Һыу сығымы | 4100 м³/с (тамағында) |
| Һыу ағымы | |
| Инеше | Төньяҡ Урал |
| · Бейеклеге | 630 м |
| · Координаталар | 62°12′06″ с. ш. 59°25′55″ в. д.GЯO |
| Тамағы | Печора ҡултығы |
| · Бейеклеге | 0 м |
| · Координаталар | 68°18′27″ с. ш. 54°25′00″ в. д.GЯO |
| Йылға ауышлығы | 0,34 м/км |
| Урынлашыуы | |
| Һыу бассейны | Баренц диңгеҙе |
| Ил |  Рәсәй Федерацияһы
|
| Регион | Коми Республикаһы, Ненец автономиялы округы |
| РДҺР | 03050100112103000057306 |
 | |
| Печора Викимилектә | |
Печо́ра (коми Печӧра, нен. Санэро’’ яха) — Рәсәйҙең Коми Республикаһы һәм Ненец автономиялы округындағы йылға.
География
Оҙонлоғо — 1809 км, бассейн майҙаны — 322 мең км². Төньяҡ Уралда, Коми Республикаһының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә башлана һәм башта башлыса көньяҡ-көнбайышҡа табан аға. Якша ҡасабаһы янында (Волостница ҡушылдығы ҡойғандан һуң) төньяҡҡа борола һәм Печора уйһыулығы буйлап Усть-Усаға тиклем аға. Артабан көнбайышҡа борола, ә Усть-Цильма тирәһендә (Пижма һәм Цильма ҡушылдыҡтары ҡойғандан һуң) Печора йәнә төньяҡҡа табан йүнәлә.
Тамағынан яҡынса 130 км алыҫлыҡта ике тармаҡҡа бүленә — көнсығыш (Оло Печора) һәм көнбайыш (Кесе Печора). Нарьян-Мар тирәһендә киңлеге яҡынса 45 км булған дельта барлыҡҡа килтереп Баренц диңгеҙенең Печора ҡултығына ҡоя.
Төп ҡушылдыҡтары — Унья, Төньяҡ Мылва, Велью, Лемью, Кожва], Лыжа, Ижма, Нерица, Пижма, Цильма, Сула, Боровая (барыһы ла һул); Илыч, Подчерье, Щугор, Уса, Лая, Ёрса, Созьва, Шапкина, Куя (барыһы ла уң).
1981—1993 йй. Оксино ауылы тирәһендә (тамағынан 141 км алыҫлыҡта) йылғала уртаса айлыҡ һыу сығымы (м³/с)[1]
<timeline> Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.3) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)
ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20 DateFormat = x.y Period = from:0 till:20000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:Jan text:Ғин. bar:Fév text:Февр. bar:Mar text:Март bar:Avr text:Апр. bar:Mai text:Май bar:Jun text:Июнь bar:Jul text:Июль bar:Aoû text:Авг. bar:Sep text:Сент. bar:Oct text:Окт. bar:Nov text:Ноябрь bar:Déc text:Дек.
PlotData=
color:barra width:30 align:left
bar:Jan from:0 till: 926 bar:Fév from:0 till: 743 bar:Mar from:0 till: 643 bar:Avr from:0 till: 778 bar:Mai from:0 till: 11829 bar:Jun from:0 till: 17182 bar:Jul from:0 till: 7530 bar:Aoû from:0 till: 3543 bar:Sep from:0 till: 4303 bar:Oct from:0 till: 3670 bar:Nov from:0 till: 1972 bar:Déc from:0 till: 1277
PlotData=
bar:Jan at: 926 fontsize:S text: 926 shift:(-10,5) bar:Fév at: 743 fontsize:S text: 743 shift:(-10,5) bar:Mar at: 643 fontsize:S text: 643 shift:(-10,5) bar:Avr at: 778 fontsize:S text: 778 shift:(-10,5) bar:Mai at: 11829 fontsize:S text: 11829 shift:(-10,5) bar:Jun at: 17182 fontsize:S text: 17182 shift:(-10,5) bar:Jul at: 7530 fontsize:S text: 7530 shift:(-10,5) bar:Aoû at: 3543 fontsize:S text: 3543 shift:(-10,5) bar:Sep at: 4303 fontsize:S text: 4303 shift:(-10,5) bar:Oct at: 3670 fontsize:S text: 3670 shift:(-10,5) bar:Nov at: 1972 fontsize:S text: 1972 shift:(-10,5) bar:Déc at: 1277 fontsize:S text: 1277 shift:(-10,5)
</timeline>
Печора буйындағы төп пристандәр — Нарьян-Мар, Усть-Цильма, Печора.
Троицко-Печорск ауылына тиклем даими рәүештә суднолар йөрөй ала (яҙын һәм көҙөн — Усть-Уньяға тиклем). Диңгеҙ караптары Нарьян-Марға тиклем (тамағынан 110 км юғарыраҡ) күтәрелә ала.
Йылғала балыҡ тотоу үҫешкән. Печора бассейнында таш күмер, нефть һәм тәбиғи газ ятҡылыҡтары бар.
Топографик карталар
- Карта бите P-40-XV,XVI Комосмольск-на-Печоре. Масштаб: 1 : 200 000. Указать дату выпуска/состояния местности.
- Лист карты P-40-69,70 Большая Шайтановка. Масштаб: 1 : 100 000. Издание 1968 г.
- Лист карты P-40-71,72 Печорский Заповедник. Масштаб: 1 : 100 000. Указать дату выпуска/состояния местности.
)/P40-069,070%20%20%20БОЛЬШАЯ%20%20ШАЙТАНОВКА%20%20-68.jpg){kind=link}
)/P40-071,072%20%20%20ПЕЧОРСКИЙ%20%20ЗАПОВЕДНИК%20%20(тур%20топокарта).jpg){kind=link}
Иҫкәрмәләр
Һылтанмалар
- Гунн Г. П. Печора — золотые берега / Оформление художника В. Б. Колесникова. — М.: Мысль, 1972. — 144, [16] с. — 60 000 экз.
- Пыстин М. Печора: Экономико-географический очерк. — Сыктывкар, 1974.
- Е. A. Martel, «Les abimes, les eaux souierraines, les cavernes, les sources, la spelaeologie» (B., 1884),
- Fr. Kraus, «Hohlenkunde» (B., 1894).
Һылтанмалар
- Печора — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- Печора(недоступная ссылка) — «Словарь современных географических названий»
- Река Печора. Данные государственного водного реестра
- «Исток реки Печоры» 2016 йылдың 9 март көнөндә архивланған. — фотография пользователя panoramio.com.
- река Печора, фото, описание(недоступная ссылка)
- Каталог гидрологических постов. Северный край 2011 йылдың 20 май көнөндә архивланған.
Был — гидрология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ, мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып, РУВИКИ проектына ярҙам итә алаһығыҙ