Эстәлеккә күсергә

Мюлуз

Мегавики проектынан
Мюлуз
франц. Mulhouse
ФлагГерб
Почтовый индекс 68100[1] һәм 68200[1]
Глава исполнительной власти Michèle Lutz[d]
Официальное название франц. Mulhouse[2]
эльз. Milhüsa
Площадь
Полученные награды
Изображение
Отрасль общее государственное управление[d][4]
Часовой пояс UTC+1:00 һәм UTC+2:00[d]
Заменил Bourtzwiller[d]
Город-побратим Уолсолл[d][5], Антверпен[5], Кассель[5], Бергамо[5], Хемниц[5], Гиватаим[d][5], Тимишоара[d][5][6], Эль-Хруб[d], Sofara[d] һәм Цзинин[d][5]
Официальный сайт mulhouse.fr (фр.)
Дочерние компании (организации, учреждения) Q113238174?
Карта местонахождения
Является административным центром Мюлуз-Нор[d], Мюлуз-Сюд[d], Мюлуз[d], Мюлуз-Эст[d], Мюлуз-Уэст[d], Мюлуз-3[d][7], Мюлуз-2[d][7] һәм Мюлуз-1[d][7]
Численность населения
  • ▼108 312 кеше (2019 1 ғинуар)[8]
Этнохороним Mulhousien һәм Mulhousienne
Административно-территориальная единица Мюлуз-Нор[d], Верхний Рейн[d], Верхний Эльзас[d], Верхний Рейн[d], агломерация Мюлуз-Эльзас[d], Мюлузская столичная зона[d] һәм Мюлуз[d]
Количество подписчиков в соцсети 11 924
Находится в акватории или на берегу водоёма Иль[d][9]
Видеофайл
Высота над уровнем моря 240
Граничит с Кингерсайм[d], Ильзак[d][10], Ридисайм[d][10], Брёнстат[d][10], Диденайм[d][10], Моршвиллер-ле-Ба[d][10], Люттербак[d][10], Фастат[d][10], Брёнстат-Диденайм[d] һәм Dornach[d]
Организационно-правовая форма муниципалитет һәм яңа муниципалитет[d][4]
Государство
Карта
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Мюлуз (фр. Mulhouse [myˈluːz]), Мюльхаузен (нем. Mülhausen); эльз.Mehlhüsa — Францияның төньяҡ-көнсығышында Гранд-Эст төбәге ҡалаһы һәм коммунаһы[12] (элекке Эльзас — Шампань — Арденны — Лотарингия), Үрге Рейн департаменты, Мюлуз округы, Мюлуз-1, Мюлуз-2 һәм Мюлуз-3 кантондары[13]. 2015 йылдың мартына тиклем бөтөрөлгән Мюлуз-Нор, Мюлуз-Сюд, Мюлуз-Уэст һәм Мюлуз-Эст (Мюлуз округы) кантондарының административ үҙәге булып торған.

Үрге Рейн департаментының иң ҙур ҡалаһы һәм Эльзаста әһәмиәте буйынса икенсе ҡала. Коммунаның майҙаны — 22,18 км², халыҡ һаны — 110 514 кеше[14][15] (2006) тотороҡлолоҡ тенденцияһы менән: 110 755 кеше[16] (2012), халыҡ тығыҙлығы — 4993,5 кеше/км² тәшкил итә.

Топонимы

Немецсә Мюль (нем. Mühle) «тирмән» тип тәржемә ителә. Шунан ҡаланың исеме барлыҡҡа килә, унда бер нисә йорт араһында Страсбургтың изге Этьен аббатлығына ҡараған тирмән торған.

Тарихи белешмә

1275 йылда Мюлуз империя ҡалаһы статусын ала. 1354 йыл ҡала эльзас Декаполисы составына инә. 1395 йылдан Мюлуз ирекле ҡала статусын ала. 1515 йылда Мюлуз Декаполистан сыға һәм киң автономия хоҡуғында Швейцария союзы составына инә.

XVIII быуаттың уртаһында Мюльхаузен иң ҙур туҡыу үҙәгенә әйләнә, унда буялған туҡымалар етештерелә (шул иҫәптән, ситса). 1798 йылда француздарҙың импорт тауарҙарға юғары пошлина ҡуйыуы арҡаһында ҡала халҡы Францияға ҡушылыу өсөн тауыш бирә.

1904 йылда Серне ҡалаһы янында ҙур калий ятҡылығы асыла, был Мюлузда химия сәнәғәтенең үҫешенә булышлыҡ итә.

1870—71 йылдарҙағы Франция-пруссия һуғышынан һуң Мюльхаузен 1918 йылға тиклем Германия империяһы составына инә, 1919 йылдан — яңынан француз дәүләте составында.

Хәҙерге Мюлуз — Францияның эре сәнәғәт үҙәге.

Халҡы

2011 йылда халыҡ һаны 110 351 кеше тәшкил итә[17], ә 2012 йылда — 110 755 кеше[16].

Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе
1962196819751982199019992006200820112012
108995116336117013112157108357110359110514111860110351110755

<timeline>

ImageSize = width:450 height:300 PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify Colors = 

 id:gray1 value:gray(0.9)

DateFormat = yyyy Period = from:0 till:120000 ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:blue ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:gray1 PlotData = 

 bar:1962 color:pink width:1
  from:0 till:108995 width:15 text:108995 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:1968 color:pink width:1
  from:0 till:116336 width:15 text:116336 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:1975 color:pink width:1
  from:0 till:117013 width:15 text:117013 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:1982 color:pink width:1
  from:0 till:112157 width:15 text:112157 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:1990 color:pink width:1
  from:0 till:108357 width:15  text:108357 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:1999 color:pink width:1
  from:0 till:110359 width:15  text:110359 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:2006 color:pink width:1
  from:0 till:110514 width:15  text:110514 textcolor:black  fontsize:8px
 bar:2012 color:pink width:1
  from:0 till:110755 width:15  text:110755 textcolor:black  fontsize:8px

</timeline>

Иҡтисады

2010 йылда 70 721 эшкә яраҡлы (15 йәштән 64 йәшкә тиклем) 47 605 кеше иҡтисади яҡтан әүҙем, 23 116 — әүҙем булмаған (әүҙемлеге күрһәткестәре 67,3 %, 1999 йылда — 69,2 процент). 47 605 эшкә яраҡлы әүҙем кешенән 36 213 кеше эшләгән (19 657 ир-егет һәм 16 556 ҡатын-ҡыҙ), 11 392 эшһеҙ иҫәпләнгән (6103 ир-егет һәм 5289 ҡатын-ҡыҙ). 23 116 эшкә яраҡлы әүҙем булмаған граждандарҙың 7686 уҡыусы йәки студент, 4341 — хаҡлы ялда, ә тағы 11 089 кеше— башҡа сәбәптәр менән әүҙем булмаған[18][19].

2011 йыл дауамында коммунала 45 490 һалым түләүсе йорт хужалығы иҫәпләнә, уларҙа 103 623 кеше йәшәгән. Шул уҡ ваҡытта килем медианаһы бер һалым түләүсегә 13 443 евро тәшкил иткән[20].

Иҫтәлекле урындары

Мюлуз музейҙары:

Тимер юл музейы экспонаттары араһында тепловоз CC 65000, электровоз CC 7100 бар (1955 йылда рельстарҙа тиҙлеккә абсолют рекорд ҡуйыла)[21].

Билдәле кешеләре

  • Уильям Уайлер — голливуд кино режиссерҙары тарихында иң билдәлеләренең береһе.

Туғандаш ҡалалар

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1,0 1,1 Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
  2. ↑ Code officiel géographique
  3. ↑ база данных о французских коммунах — [[:d:Q1665102|]].
  4. ↑ 4,0 4,1 COMMUNE DE MULHOUSE // SIRENE (фр.)
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 https://www.mulhouse.fr/ma-mairie/relations-internationales-et-cooperation-transfrontaliere/jumelages-europe-asie/
  6. ↑ https://www.primariatm.ro/timisoara/index.php?meniuId=2&viewCat=86
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Code officiel géographique — 2017.
  8. ↑ Populations légales 2019 — Национальный институт статистики и экономических исследований Франции, 2022.
  9. ↑ Sandre
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 (not translated to fr), (not translated to fr) CD Atlas de France (фр.) — [[:d:Q3208324|]], 2007. — ISBN 978-2-11-006504-9
  11. ↑ 11,0 11,1 archINFORM (нем.) — 1994.
  12. ↑ Décret n° 2016-1262 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom de la région Grand Est (фр.). Декрет от 28 сентября 2016 года. legifrance.gouv.fr. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 ноябрь 2016. Архивировано 2 октябрь 2016 года.
  13. ↑ Décret n° 2014-207 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Haut-Rhin (фр.). Директива от 21 февраля 2014. legifrance.gouv.fr. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Архивировано 19 октябрь 2015 года.
  14. ↑ Population selon le sexe et l'âge...2006 (фр.). Распределение населения по полу и возрасту (2006). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Архивировано 4 сентябрь 2012 года.
  15. ↑ Численность населения в 2006 году (фр.). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Архивировано 25 октябрь 2015 года.
  16. ↑ 16,0 16,1 Численность населения в 2012 году (фр.). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Архивировано 25 октябрь 2015 года.
  17. ↑ Численность населения в 2011 году (фр.). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Архивировано 25 октябрь 2015 года.
  18. ↑ Base chiffres clés: emploi — population active 2010 (фр.). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. (последние данные приведены за 1999 год, временная занятость учтена частично)
  19. ↑ Base chiffres clés: emploi — population active 2010 (фр.). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. (последние данные приведены за 1999 год, временная занятость учтена частично)
  20. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2011 (фр.). Облагаемые налогом доходы домашних хозяйств (2011). INSEE. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 ғинуар 2016. Примечание: дети и внуки, которые проживали в двух местах учтены как 0,5 человека. Глава домашнего хозяйства — один налогоплательщик (НП), другие взрослые члены семьи — по 0,5 НП, дети до 14 лет — по 0,3 НП.
  21. ↑ Франция. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 ноябрь 2010. Архивировано из оригинала 8 декабрь 2011 года. 2011 йылдың 8 декабрь көнөндә архивланған.

Һылтанмалар

«https://ba.megawiki.ru/w/index.php?title=Мюлуз&oldid=55111» битенән алынған