Крей

Крей
Крей
	Герб
Часовой пояс	UTC+1:00 һәм UTC+2:00[d]
Почтовый индекс	60100
Город-побратим	Марль, Дахла[d] һәм Пендл
Граничит с	Ножан-сюр-Уаз[d], Апремон[d], Монтатер[d], Saint-Maximin[d] һәм Вернёй-ан-Алатт[d]
Организационно-правовая форма	муниципалитет һәм яңа муниципалитет[d]
Глава исполнительной власти	Jean-Claude Villemain[d]
Официальное название	франц. Creil
Численность населения	▲36 169 кеше (2019 1 ғинуар);
Официальный сайт	mairie-creil.fr
Административно-территориальная единица	Крей-Ножан-сюр-Уаз[d], Крей-Сюд[d], Уаза[d] һәм Санлис[d]
Площадь	11,09;
Полученные награды
Находится в акватории или на берегу водоёма	Уаза[d]
Высота над уровнем моря	27
Является административным центром	Крей-Сюд[d] һәм Крей[d]
Отрасль	общее государственное управление[d]
Государство	Франция;
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Крей (франц. Creil) — Францияның төньяғында О-де-Франс төбәге Уаза департаменты Санлис округы Санлис кантоны үҙәге ҡалаһы. Бованан көньяҡ -көнбайышҡа табан 39 км-ҙа, Париждан төньяҡта 48 км-ҙа, Уаза йылғаһының ике ярында урынлашҡан.

Халыҡ һаны (2014) — 92 234 кеше.

Тарих

633 йылда был урын беренсе тапҡыр телгә алына. X быуатта Уаза йылғаһындағы Сен-Морис утрауында де Санлис сеньорҙары тарафынан һарай (замок) төҙөлә. XIII быуатта король Людовик IX уны һатып ала, һәм ул король резиденцияларының береһе була. 1358 йылда Крей Жакерияның үҙәге була, бер быуаттан һуң ҡала районы Йөҙ йыллыҡ һуғыш урынына әүерелә.

1797 йылда Париждан бер төркөм халыҡ ҡаланың үҫешенә итмпульс биреүсе гәүһәр (хрусталь) етештереүсе завод аса. Тиҙҙән завод керамик изделиелар сығарыу заводына әйләндерелә һәм Крей халҡының күп өлөшө өсөн эш урыны булып тора. 1810 йылда Сен-Квентин каналы асыла, ул Уазаны Шельде менән бәйләй, ҡалала яңы, башлыса керамика һәм күн, производстволары асыла.

1840 йылда ҡала тарихының яңы этабы башлана, Париж-Лилль тимер юлы Крей аша үтә. Тимер юл үҙәге Уаза йылғаһының быға тиклем аҙ үҙләштерелгән уң яҡ ярында төҙөлә. Артабан бында ҡара һәм төҫлө металлургия предприятиелары төҙөлә башлай.

70-се йылдарҙа ҡала халҡы бында торлаҡ йорттары төҙөлөү сәбәпле ҡырҡа үҫеп китә. Париждың хеҙмәт мигранттары, башлыса Төньяҡ Африканан килгәндәре, бында күпләп йәшәй башлай.

Иҫтәлекле урындар

Изге Медар сиркәүе .
Уаза йылғаһының уртаһындағы Сен-Морис утрауындағы король һарайы ҡалдыҡтары, шул иҫәптән әлегә тиклем һаҡланып ҡалған манараларҙың береһе
Галле -Жюйе ҡалаһының керамика һәм фаянс музейы. Ул элекке һарай урынында төҙөлгән.
«Мөхәббәт ҡорамы» — Сен-Морис утрауындағы боронғо тирмән бинаһы, диуар эсендәге барельефтары арҡаһында шулай аталған
Мэрия бинаһы
XIX быуаттың «Ле Лидо» театры бинаһы

Иҡтисад

Халыҡ мәшғүллеге структураһы:

ауыл хужалығы — 0,1 %
сәнәғәт — 6,1 %
төҙөлөш — 3,3 %
сауҙа, транспорт һәм кешеләргә хеҙмәт күрһәтеү өлкәһендә — 33,6 %
дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр — 56,9 %

Эшһеҙлек кимәле (2013) — 25,0 % (дөйөм алғанда, Францияла — 13,5 %, Уаза департаментында — 13,7 %). 1 кешегә уртаса килем (2013) — 14 104 евро (дөйөм алғанда Францияла — 20 185, Уаза департаментында — 20 633).

Хакимиәте

Крей мэры вазифаһын 2008 йылдан алып Социалистик партия ағзаһы Жан-Клод Вильмен (Jean-Claude Villemain) биләй, ул Уаза департаментында Крей кантоны Советы вәкиле. 2014 йылдағы муниципаль һайлауҙарҙа ул етәкләгән социалистар блогы, 2 турҙа өс блок араһында һайлаусыларҙың 40,02 % тауышын алып, еңеп сыға.

**2014 йылда муниципаль һайлауҙар (2 тур)**
Кандидат	Партия	% тауыш
Жан-Клод Вильмен	Социалистик партия	40,02
Хишам Буламан	Төрлө һул	34,33
Мишель Сертен	Халыҡ өсөн хәрәкәт союзы	25,65

**2008 йылда муниципаль һайлауҙар (2 тур)**
Кандидаттар	Партиялар	% тауыш
Жан-Клод Вильмен	Һул блок	42,66
Жиль Сеген	Төрлө һул	34,90
Нуредин Нашит	Уң блок	22,44

Демографик хәле

<timeline> Colors=

 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey  value:gray(0.6)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize = width:455 height:300 PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10 DateFormat = x.y Period = from:0 till:35000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:7000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:3500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

 bar:1793 text:1793
 bar:1831 text:1831
 bar:1851 text:1851
 bar:1876 text:1876
 bar:1901 text:1901
 bar:1926 text:1926
 bar:1954 text:1954
 bar:1975 text:1975
 bar:1990 text:1990
 bar:1999 text:1999
 bar:2006 text:2006
 bar:2014 text:2014

PlotData=

 color:barra width:20 align:left
 bar:1793 from:0 till:976
 bar:1831 from:0 till:1550
 bar:1851 from:0 till:2656
 bar:1876 from:0 till:5737
 bar:1901 from:0 till:9125
 bar:1926 from:0 till:10558
 bar:1954 from:0 till:13500
 bar:1975 from:0 till:32509
 bar:1990 from:0 till:31956
 bar:1999 from:0 till:30675
 bar:2006 from:0 till:33479
 bar:2014 from:0 till:34922

</timeline>

Туғанлашҡан ҡалалары

Пендл, Бөйөк Британия
Марль, Германия
Хожув, Польша
Вифлеем, Фәләстин
Дахнуть, Марокко

Данлыҡлы кешеләре

Матур Карл IV (1294—1328), Франция короле
Жан Луи Тюилье (1757—1822), ботаник, баҡсасы
Эрик Верт (1956), сәйәси эшмәкәр, Франция Милли йыйылышы депутаты, элекке министр