Камаев Фәрит Хөснулла улы
| Камаев Фәрит Хөснулла улы | |
|---|---|
 | |
| Тыуған көнө | 1944 йылдың 19 апреле |
| Вафат көнө | 1993 йылдың 13 ғинуары (48 йәш) |
| Вафат урыны | |
| Ил | |
| Ғилми даирәһе | музыка ғилеме, музыка фольклористикаһы |
| Альма-матер | Гнесиндар исемендәге музыка-педагогия институты |
| Ғилми дәрәжәһе | сәнғәт ғилеме кандидаты (1979) |
| Ғилми исеме | доцент (1983) |
Камаев Фәрит Хөснулла улы (рус. Фарит Хаснуллович Камаев; 1944 йылдың 19 апреле — 1993 йылдың 13 ғинуары, Өфө) — башҡорт халыҡ музыкаһын өйрәнгән музыка белгесе, фольклорсы. Сәнғәт ғилеме кандидаты (1979), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1991). 1973 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы[1].
Биографияһы
Фәрит Хөснулла улы Камаев 1944 йылдың 19 апрелендә Ҡаҙаҡ ССР-ының Ҡостанай ҡалаһында хәрби хеҙмәткәр ғаиләһендә тыуған. 1965 йылда Өфө сәнғәт училищеһын, 1972 йылда Мәскәүҙәге Гнесиндар исемендәге музыка-педагогия институтын тамамлаған[2].
1971 йылдан Өфө дәүләт сәнғәт институтында эшләй. 1979 йылда «Башҡорт халыҡ йырҙары мелодикаһының композицион-ритмик законлылыҡтары» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1983 йылда доцент исеме бирелә[1].
1989 йылдың 29 мартында институтта башҡорт музыкаһы һәм фольклоры кафедраһы ойошторола. Камаев уның тәүге мөдире була һәм 1991 йылдың 31 октябренә тиклем кафедраны етәкләй. Артабан, 1993 йылда вафат булғансы, институттың фәнни эштәр буйынса проректоры вазифаһын биләй[1]. 1993 йылдың 13 ғинуарында Өфөлә вафат була[2].
Ғилми һәм ағартыу эшмәкәрлеге
Башҡорт халыҡ йырҙарының мелодикаһын, инструменталь музыканы һәм башҡорт композиторҙарының ижадын өйрәнә. Башҡортостанда һәм башҡа төбәктәрҙә фольклор экспедицияларында ҡатнаша. «Башҡорт энциклопедияһы» мәғлүмәте буйынса, дүрт меңдән ашыу халыҡ йыры һәм инструменталь көй йыйған, шуларҙың ике меңдән ашыуын нотаға һалған; 30-ҙан ашыу ғилми хеҙмәт яҙған[2].
Уның тикшеренеүҙәре башҡорт музыка фольклоры жанрҙарын, оҙон көйҙәр менән таҡмаҡтарҙың төҙөлөшөн, шиғри текст менән көйҙөң бәйләнешен үҙ эсенә ала. Башҡорт йырҙары һәм инструменталь көйҙәре йыйынтыҡтарын баҫмаға әҙерләүҙә ҡатнаша. Н. Д. Шоңҡаров менән берлектә әҙерләгән «400 башкирских народных песен» йыйынтығы 2011 йылда Өфөлә, автор вафатынан һуң, донъя күрә[2].
Камаев башланғысы менән 1981 йылда Өфөлә «Жемчужины народного творчества» исемле фольклор ансамблдәренең тәүге республика конкурсы үткәрелә. 1985—1987 йылдарҙа ул Ф. Х. Ихсанов менән бергә тальянка байрамын ойоштора[2].
Төп хеҙмәттәре
- «Стилевые и жанровые особенности башкирского музыкального фольклора» // Научно-методические записки Уфимского государственного института искусств. Уфа, 1973. Вып. 1.
- «Композиционно-ритмические закономерности башкирской народно-песенной мелодики»: кандидатлыҡ диссертацияһы. 1979.
- «Ҡурай моңдары = Напевы курая». Өфө, 1991.
- «400 башкирских народных песен» / Н. Д. Шоңҡаров менән берлектә. Өфө, 2011[2].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1991)[2].
Хәтер
Камаев исеме Өфөнөң 2-се балалар сәнғәт мәктәбенә бирелгән. 1998 йылдан унда уның иҫтәлегенә республика фольклор конкурсы үткәрелә[2]. 2024 йылдың 18 апрелендә ғалим йәшәгән йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйыла[3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Уфимскому государственному институту искусств — 25 лет. — Уфа, 1993. — С. 111. — 155 с.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Камаев Фарит Хаснуллович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (22 апрель 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
- ↑ Платонова С. Фарит Хаснуллович Камаев: открытие мемориальной доски, мысли, воспоминания, впечатления. Уфимский государственный институт искусств имени Загира Исмагилова (23 апрель 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
Әҙәбиәт
- Воспоминания о Фарите Камаеве: сборник статей, посвящённый памяти учёного, исследователя-фольклориста, педагога / ред.-сост. Н. Гарипова. Уфа, 2002.