Голлы Ян

	словак. Ján Hollý
Гражданство	Австрия империяһы; Словакия;
Пол или гендер	ир-ат
Место смерти	Добра Вода (район Трнава)[d], Трнава[d];
Род занятий	лингвист, шағир, яҙыусы, католический священник, тәржемәсе
Дата рождения	1785 йылдың 24 марты[…]
Родной язык	чех теле
Дата смерти	1849 йылдың 14 апреле[…] (64 йәш)
Место рождения	Borský Mikuláš[d], Сеница[d], Трнавский край[d], Словакия;
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Ян Голлы (шулай уҡ Ян Голый, йәки Голлый, словак. Ján Hollý; 1785 йылдың 24 мартында, Борски-Микулашта тыуған — 1849 йылдың 14 апрелендә Добра-Водала вафат булған) — словак шағиры.

Биографияһы

Голлы Ян 1785 йылдың 24 мартында Борский-Микулашта крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ауыл дин әһеле булған.

Антик шағирҙарҙың әҫәрҙәрен словак теленә тәржемә иткән. Мөһим тәржемәләр араһында — Вергилийҙың «Энеида»һы. Антик мираҫҡа мөнәсәбәт мәсьәләләренә ҡарата, атап әйткәндә, уның үҙенең шиғриәте классицизм традициялары менән бәйле.

Голлы бөтә Европала романтизм өҫтөнлөк иткән осорҙа яҙған. Шуға ҡарамаҫтан, ул был йүнәлеш өсөн бөтөнләй сит булып ҡалған. Һәм уның биш- һәм алты- стопалы рифмаланмаған шиғыр менән яҙылған бөтә әҫәрҙәре антик өлгөләрҙе хәтерләтә. Быға, бер яҡтан, уның семинария белеме этәргәндер, икенсе яҡтан, классицизмды яратыусыларҙың, хәҙерге чех һәм венгр яҙыусыларының өлгөһө, йоғонтоһо менән аңлатырға кәрәктер. Өҫтәүенә, бар ғүмерен тиерлек ауылда яңғыҙлыҡта, яңы әҙәби йүнәлештәрҙән алыҫта үткәргән. Яңы идеяларҙың береһе генә — дөйөм славян ватансылығы идеяһы — уның иң ихлас табыныусы булғанын раҫлаған.

Ян Голлы боронғо славян тарихы сюжеттарына эпик әҫәрҙәр авторы — «Святоплук» (1833), «Кирилло-Мефодиада» (1835), «Слав» (1839). Лирик әҫәрҙәр араһында «Селанки» (1835—1836) идиллик шиғырҙар циклы айырылып тора, унда ул словак тәбиғәтен һәм ауыл тормошон данлай, «Словакам» одаһы славян халыҡтарының дуҫлыҡ идеяһы менән һуғарылған^[4].

Ян Голлы 1849 йылдың 14 апрелендә Добра-Вода ҡасабаһында вафат була.

Ян Голлыға һәйкәл Братислава ҡалаһындағы Изге Мартин соборының алтарь апсидаһы эргәһендә ҡуйылған.

Урыҫ телендә сыҡҡан баҫмалары

Поэзия славян / Под ред. Н. В. Гербеля. СПб., 1871.
Словацкая поэзия XIX—XX вв. М., 1964.

Иҫкәрмәләр

↑ Record #17345637 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.
↑ ^2,0 ^2,1 Ján Hollý // Брокгауз энциклопедияһы (нем.) / Hrsg.: Библиографический институт и Ф. А. Брокгауз АГ, Wissen Media Verlag
↑ ^3,0 ^3,1 Wurzbach D. C. v. Hollý, Johann (нем.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben — Вена: 1856. — Vol. 9. — S. 230.
↑ Степович А. И. Словацкая литература // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)

Әҙәбиәт

Опферман А. Ян Голый и его литературная деятельность. К., 1886.

Һылтанмалар

Лось И. Л. Голый, Ян // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)

[_666f72fc025d6abf-1] Record #17345637 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.

[_24401371b8746d1b-2] 2,0 ^2,1 Ján Hollý // Брокгауз энциклопедияһы (нем.) / Hrsg.: Библиографический институт и Ф. А. Брокгауз АГ, Wissen Media Verlag

[_4792dfbc9f257e86-3] 3,0 ^3,1 Wurzbach D. C. v. Hollý, Johann (нем.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben — Вена: 1856. — Vol. 9. — S. 230.

[Викитека_ЭСБЕ_СЛ-4] Степович А. И. Словацкая литература // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)

[1]

[2]

[3]

[4]