Булонь-сюр-Мер
Булонь-сюр-Мер (франц. Boulogne-sur-Mer [bu.lɔɲ.syʁ.mɛʁ] , з.-флам. Bonen, лат. Gesoriacum, Bononia, Bolonia) — Францияның төньяҡтағы ҡалаһы. О-де-Франс төбәгенең Па-де-Кале департаментында урынлашҡан, Булонь-сюр-Мер округына ҡарай[12]. Халыҡ һаны буйынса Францияның Па-де-Кале департаментындағы икенсе урынды биләгән ҡалаһы, эре балыҡ порты..
Халыҡ һаны (2014) — 42 476 кеше, биҫтәләре менән бергә — 135 мең тирәһе кеше.
Географияһы
Булонь-сюр-Мер Ла-Манш ярында, Лилль ҡалаһынан көнбайышҡа табан 100 км алыҫлыҡта һәм Париждан төньяҡҡа табан 215 км алыҫлыҡта, Льян йылғаһының Ла-Иманш боғаҙына ҡойған ерендә тора.
Тарих
Булонь исеме менән ҡала Рим империяһы дәүерендә Бонония (Bononia) булараҡ телгә алына. Ул немец «bona», «ағас иҙәнле» һүҙенән алынған. Шул уҡ һүҙ тамырын Виндобона (Vindobona) һәм, Вена «Bona» ҡалалары исемендә лә табырға мөмкин. Бона һүҙе бында, моғайын, «амбар» тигәнде аңлата. Был исемдәр яһалышын шулай уҡ итальян Болонья (Bologna) исемендә лә табырға мөмкин.
Кельт бойя ҡәбиләләре ҡалаға нигеҙ һалған. Римлеләр ҡаланы империяның материк өлөшөн Британия менән тоташтырып тороусы диңгеҙ порты итеп ҡулланған. Император Клавдий ҡаланы рим флоты базаһы сифатында ҡулланылған.
Урта быуаттарҙа Булонь графлығы булған. Англия һәм Франция араһында Булонь графлығы биләмәләре территориаль бәхәстәр объекты була (1544-1550 йылдарҙа). 1550 йылдағы Булон солохо Англия менән Франция һуғышын тамамлай, ҡаланы француздар 400 мең алтын экюға һатып ала.
Булонь районында 1805 йылда император Наполеон I Бөйөк армияһын урынлаштырған, шунан Англияны яулап алырға уйлаған, әммә ул план тормошҡа ашмай ҡала[13].
Икенсе донъя һуғышы ваҡытында бында герман флотының иң ҙур хәрби-диңгеҙ базаһы тора, 1944 йылдың июнендә ҡала союздаштар авиацияһы тарафынан бомбаға тотола.
Төп иҫтәлекле урындары
- Беффруа XI быуат, ЮНЕСКО бөтә донъя мираҫы өлөшө.
| Бөтә донъя мираҫы ЮНЕСКО, объект № 943—046 урыҫ. • ингл. • фр. |
- Урта быуаттағы замок, уның нигеҙләнеүе боронғо рим дәүеренә ҡараған. Әлеге ваҡытта Мысырҙың сәнғәт әйберҙәре коллекцияһы һарайҙа урынлашҡан.
- Изге Николай сиркәүе, готика стилендә төҙөлгән, унда XVбыуаттарың бер нисә һыны һаҡлана.
- Кафедраль соборы Нотр-Дам (Notre-Dame de Boulogne), көмбәҙе менән бергә 101 метр бейеклектә. Соборт 1827—1875 йылдарҙа төҙөлгән. Уның криптаһы Рим ваҡытында Францияла иң эре крипта, һәм собор криптаһына рим, роман, гот элементтары индерелгән.
- Nausicaä — 1991 йылда асылған француз милли диңгеҙ өйрәнеү үҙәге. Бында аквариум бар.
- Бөйөк Армия колонналары
Иҡтисад

Булонь-сюр-Мер — Францияның эре балыҡ порты, шулай ҡаланың 7 мең самаһы халҡы балыҡ тотоу менән бәйләнгән. Ҡалала шулай уҡ балыҡ эшкәртеү һәм һатыу менән булышалар.
Эшһеҙлек кимәле (2013) — 26,7 % (дөйөм алғанда, Францияла — 12,8 %, Па-де-Кале департаментында — 17,2 %). 1 кешегә уртаса килем (2013) — 15 260 евро (дөйөм алғанда, францияла — 25 140, департаменты Па-де-Кале департаментында— 17 706 евро).
Халыҡ мәшғүллеге структураһы:
- ауыл хужалығы — 2,2 %
- сәнәғәт — 12,9 %
- төҙөлөш — 3,6 %
- сауҙа, транспорт һәм халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһендә — 42,3 %
- дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр — 39,0 %
Демография
Халыҡ һаны динамикаһы, кеше<timeline> Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)
ImageSize = width:655 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10 DateFormat = x.y Period = from:0 till:60000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:1793 bar:1831 text:1831 bar:1851 text:1851 bar:1876 text:1876 bar:1901 text:1901 bar:1926 text:1926 bar:1954 text:1954 bar:1975 text:1975 bar:1990 text:1990 bar:1999 text:1999 bar:2006 text:2006 bar:2014 text:2014
PlotData=
color:barra width:30 align:left bar:1793 from:0 till:10137 bar:1831 from:0 till:20874 bar:1851 from:0 till:30783 bar:1876 from:0 till:40075 bar:1901 from:0 till:49949 bar:1926 from:0 till:52839 bar:1954 from:0 till:41870 bar:1975 from:0 till:48440 bar:1990 from:0 till:43678 bar:1999 from:0 till:44865 bar:2006 from:0 till:44273 bar:2014 from:0 till:42476
</timeline> Булонь-сюр-Мер ҡалаһын 2002 йылдан алып Социалистик партия ағзаһы, Франция Милли йыйылышы депутаты Фредерик Кювилье етәкләй. Муниципаль һайлауҙарҙың 2-се турында уның блогы өсөн 2014 йылда 54,79 % кеше тауыш бирә.
Астрономия
Ҡала исемен йөрөткән астероид (361) Бонония, 1893 йылда асыла.
Туғанлашҡан ҡалалары
| Илдең, төбәктәрҙең | Туғанлашҡан ҡалалар | Йыл элемтә урынлаштырыу |
|---|---|---|
| Ла-плата [<span style="" title="не указан источник на утверждение (14 января 2018)">437 сығанағы көн күрһәтелмәгән</span>] | с 2000 | |
| Фолкстон [<span style="" title="не указан источник на утверждение (14 января 2018)">437 сығанағы көн күрһәтелмәгән</span>] | - | |
| Цвайбрюккен [<span style="" title="не указан источник на утверждение (14 января 2018)">437 сығанағы көн күрһәтелмәгән</span>] | - | |
| Сафи [<span style="" title="не указан источник на утверждение (14 января 2018)">437 сығанағы көн күрһәтелмәгән</span>] | - |
Шулай уҡ ҡарағыҙ
- Коммуны департамента Па-де-Кале
- Булонь (графство)
- Булоньская декларация
Иҫкәрмәләр
- ↑ Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
- ↑ Code officiel géographique
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5200
- ↑ база данных о французских коммунах — Национальный географический институт Франции.
- ↑ 5,0 5,1 COMMUNE DE BOULOGNE SUR MER // SIRENE (фр.)
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Portrait de Boulogne : repères (фр.)
- ↑ À Boulogne, la rue de Folkestone évoque notre ville sœur depuis 1957 (фр.) — 2019.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 https://pastel.diplomatie.gouv.fr/cncdext/dyn/public/atlas/rechercheAtlasFrance.html?criteres.collectiviteId=24007
- ↑ Boulogne Les 60 ans du jumelage entre Boulogne et Zweibrücken (фр.) — 2019.
- ↑ Populations légales 2019 — Национальный институт статистики и экономических исследований Франции, 2022.
- ↑ 11,0 11,1 Code officiel géographique — 2017.
- ↑ Булонь сюр-Мэр // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
- ↑ Булонская флотилия // Военная энциклопедия : в 18 т. / под ред. В. Ф. Новицкого и др.. — СПб. : Товарищество И. Д. Сытина, 1911—1915.
Һылтанмалар
-
Собор Нотр-дам-Булонь
-
Нотр дам соборының фасады
-
Замок-музей
-
Мэрия бинаһы
-
Суд бинаһы
-
Бөйөк Армия Колонналары
-
Пляж
-
Дальтон майҙаны
- Страницы, использующие расширение JsonConfig
- Мегавики:Статьи со ссылками на элементы Мегавики.Данных без подписи
- Мегавики:Мегавики.Данные элементы булған мәҡәләләр
- Мегавики:Статьи со ссылками на элементы Мегавики.Данных без русской подписи
- Хәрби тәре 1914—1918 менән бүләкләнеүселәр (Франция)
- Почётлы легион ордены менән бүләкләнгән ҡалалар
- Франция ҡалалары
- Алфавит буйынса Бөтә донъя мираҫы
