Бендзин
| Бендзин | |
|---|---|
| пол. Będzin | |
| Флаг | Герб |
 |  |
| Часовой пояс | UTC+1:00 һәм UTC+2:00[d] |
| Почтовый индекс | 42-500 |
| Город-побратим | Татабанья һәм Ижевск[1] |
| Граничит с | Челядзь[d], Псары[d], Сосновец[d], Войковице[d] һәм Домброва-Гурнича[d] |
| Официальный сайт | bedzin.pl (пол.) |
| Официальное название | пол. Będzin |
| Численность населения |
|
| Административно-территориальная единица | Бендзинский повят[d] |
| Государство | |
| Площадь |
|
 | |
| Является административным центром | Бендинский уезд[d] һәм Бендзинский повят[d] |
 | |
| Высота над уровнем моря | 176 |
 | |
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары | |
Бендзин (пол. Będzin [ˈbɛnd͡ʑin]) — ҡала. Польшаның Силезия воеводствоһы, Бендзин повяногына ҡараған ҡалаһы. Ҡала гмина статусына эйә. 37,08 км² майҙанды биләй. Халҡы — 65 231 кеше (2004 йылға ҡарата).
Тарих
Икенсе бөтә донъя һуғышына тиклем Бендзин типик йәһүд ултырағы була, уның халҡы составында 1921 йылда 17 298 йәһүд милләтле кеше иҫәпләнә (барлыҡ ҡала халҡының 62,1 %)[3]. Гитлер ғәскәрҙәре Польшаны оккупациялағандан һуң, 1942 йылдың майында бында Бендзин геттоһы булдырыла. Халыҡтың күп өлөшө Освенцим үлем лагерына депортацияланғанға тиклем немецтарҙың хәрби заводында эшләргә мәжбүр ителә, депортацияланғас, улар юҡ ителә. Һуңғы күп һанлы гетто кешеләрен депортациялау мәлендә, 1943 йылдың 3 авгусында урындағы хәрби йәһүд ойошмаһы ағзалары ихтилал күтәрә[4]. Икенсе бөтә донъя һуғышы тамамланғандан һуң, Бендзиндың элек синагога торған майҙаны геттоның шул ихтилалда ҡатнашыусылары исеме менән атала. 2005 йылда был майҙанда 1939 йылдың 8 сентябренән 9 сентябренә ҡараған төндә немецтар тарафынан үлтерелгән йәһүдтәр иҫтәлегенә обелиск ҡуйыла[5].
Транспорт
- Хәҙер ҡалала әүҙем Бендзин тимер юл станцияһы һәм тимер юлдың Бендзин-Място менән Бендзин Ксавера туҡталыштары (платформалары) бар. Башҡа ике станциялары ябыҡ.
- Ҡалала 5 трамвай линияһы, улар «Силезский Трамвай» системаһына ингән һәм Силезия воеводствоһының 13 ҡалаһын үҙ эсенә ала. Ҡала территорияһында 50 ҡала-ара һәм ҡала эсе маршруттарында 50 трасса эшләй.
Иҫтәлекле урыны
- Бендзин замогы
Билдәле кешеләре
- Беери, Иссера (1901—1958) — Израиль хәрби разведкаһына нигеҙ һалыусы һәм уның тәүге етәксеһе
- Гетингер, Людвик Рох (1904—1941) — Рим-католик сиркәүенең хыялыйы
- Заводский, Александр (1899—1964) — Польша халыҡ республикаһы Дәүләт советы башлығы
- Хорембальский, Винсент (1890—1960) — поляк скульпторы
- Шнайдер, Рафал (1971—2014) — поляк ҡылыссыһы, фехтование буйынса донъя чемпионаты призеры
Иҫкәрмәләр
- ↑ https://www.izh.ru/i/info/16265.html
- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/012415001011-0937899?var-id=1639616&format=jsonapi
- ↑ BĘDZIN (ингл.). Jewish Historical Institute Education. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2012-2-27. Архивировано 4 июнь 2012 года. 2012 йылдың 16 февраль көнөндә архивланған.
- ↑ Бендзин — Ҡыҫҡа йәһүд энциклопедияһынан (рус.)
- ↑ Monument to the memory of Będzin Jews (Bohaterów Getta Sq.) (ингл.). Virtual Shtetl. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2012-2-27. Архивировано 4 июнь 2012 года. 2012 йылдың 4 июнь көнөндә архивланған.
Әҙәбиәт
- Бендин // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
Һылтанмалар
Бендзин: тематические медиафайлы на Викискладе- Официальная страница города