Аполлон (күбәләк)

	Рәсәйҙең Ҡыҙыл китабы ; популяция ҡыҫҡара
	ИПЭЭ РАН сайтында эҙләргә

	Аполлон
Фәнни классификация
Ярым бүлек:	Беренсел ауыҙлылар
Рангаһыҙ:	Ҡау һалыусылар
Тип:	Быуынтыҡ аяҡлылар
Ярым тип:	Трахеялылар
Юғары класс:	Алты аяҡлылар
Класс:	Бөжәктәр
Подкласс:	Асыҡ яңаҡ һөйәклеләр
Инфракласс:	Ҡанатлы бөжәктәр
Инфракласс:	[[Neoptera\|Яңы ҡанатлы бөжәктәр ru:Новокрылые насекомые]]
Суб отряд:	Әүермән бөжәктәр
Отряд:	Тәңкә ҡанатлылар
Ярым отряд:	Хоботковые
Инфраотряд:	Разнокрылые бабочки
Клада:	Двупорые
Секция:	Cossina
Подсекция:	Bombycina
Ғаилә өҫтө:	Булавоусые
Серия:	Papilioniformes
Ғаилә:	Елкән ҡанатлылар
Ярым ғаилә:	Parnassiinae
Триба:	Parnassiini
Ырыу:	Парнассиусы
Төр:	Аполлон
Халыҡ-ара фәнни исеме
	Parnassius apollo Linnaeus, 1758
Ареал
Һаҡлау статусы
	Юғалыуға бирешеүсе төр; IUCN 3.1 Vulnerable : 16249
NCBI	110799

Был терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Аполлон.

Аполло́н^[1]^[2] (лат. Parnassius apollo, рус. Аполлон ) — елкән ҡанатлылар (Papilionidae) ғаиләһендәге көндөҙгө күбәләк.

Карл Линней тарафынан Аполлон алла исеме менән аталған. Ҡанат йәйеме 70-90 мм, аҡ төҫтә, алғыларында ҙур ҡара таптар, артҡы ҡанаттарында ҡара ҡаймалы эре ҡыҙыл таптар бар. Европала, Кавказ, Урал, Көнбайыш Себерҙә киң таралған. Ҡоро ҡарағайлыҡтарҙа, урман буйҙарында, ташлы һөҙәклектәрҙә тереклек итә. Июнь-августта оса. Аполлон уртаҡ йәшәү рәүеше алып бара. Күбәләк ҡорттары ҡара төҫтә, зәңгәрһыу сығынтылы һәм ян-яғынан ҡыҙғылт һары таплы, оҙонлоғо 50 мм-ға ҡәҙәр етә. Йәш япраҡтар менән туҡланалар, көндөҙ ҡояш яҡьыһында айырыуса әүҙемдәр. Формалашып еткән күбәләк ҡорттары күкәй ҡабығында ҡышлай. Ҡурсағы зәңгәрһыу төҫтә тупраҡта үҫеш ала. Июнь башында ҡурсаҡтан етлеккән бөжәк сыға. Йылына бер быуын үҫә. Август айында күбәләк үҙенең йәшәү циклын тамамлай. Аполлондар һаны өҙлөкһөҙ кәмей бара.

♀
♀△
♂
♂ △

Иҫкәрмәләр

↑ Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Бөжәктәр
↑ Коршунов Ю. П. Определители по флоре и фауне России // Булавоусые чешуекрылые Северной Азии. Выпуск 4. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2002. — С. 33. — ISBN 5-87317-115-7.

Сығанаҡ

Татар энциклопедияһы. Ҡазан, 2008 2013 йылдың 7 декабрь көнөндә архивланған. (тат.)

Әҙәбиәт

Коршунов Ю. П. Определители по флоре и фауне России // Булавоусые чешуекрылые Северной Азии. Выпуск 4. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2002. — С. 33. — ISBN 5-87317-115-7.

[1] Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Бөжәктәр

[2] Коршунов Ю. П. Определители по флоре и фауне России // Булавоусые чешуекрылые Северной Азии. Выпуск 4. — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2002. — С. 33. — ISBN 5-87317-115-7.

[1]

[2]