Волгоград

Ҡала
Русса атамаһы
Файл:Мамаев курган (4).jpg Файл:Фонтан «Искусство» (Волгоград).jpg Өҫтән аҫҡа, һулдан уңға: "Ватан-әсә саҡыра!, тимер юл вокзалы, Хәрби дан залында Мәңгелек ут, тиҙ йөрөшлө трамвай, Гергардт тирмәне, Сәнғәт фонтаны
Флаг Герб
48°42′42″ с. ш. 44°30′50″ в. д.
Ил	Рәсәй Федерацияһы
Федерация субъекты	Волгоград өлкәһе
Ҡала округы	герой-ҡала Волгоград
Эске бүленеше	8 район
Башлыҡ	Андрей Владимирович Косолапов[d]
Тарихы һәм географияһы
Нигеҙләнгән	в 1589 году
Тәүге телгә алыу	1579
Элекке исеме	1925 йылға тиклем — Царицын 1961 йылға тиклем — Сталинград
Ҡала	1708 йылдан
Майҙаны	859,353 км²
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге	−12…156 м
Климат	уртаса континенталь
Сәғәт бүлкәте	UTC+4:00 һәм UTC+3
Халҡы
Халҡы	▼1 018 898 кеше (2024)
Тығыҙлығы	1185,66 кеше/км²
Милли составы	hecnfh (92,3 %)
Катойконим	волгогра́дцы, волгогра́дец, волгогра́дка
Һанлы идентификаторҙар
Телефон коды	+7 8442
Почта индексы	400001—400138
Код ОКАТО	18 401
Код ОКТМО	18 701 000 001
Номер в ГКГН	0012847
volgadmin.ru  (рус.) (инг.)
Волгоград (Рәсәй) Русса атамаһы Мәскәү
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа файлдары

Волгоград (рус. Волгоград — Рәсәй Федерацияһының Европа өлөшөнөң көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан ҡала. Волгоград өлкәһенең административ үҙәге. Ҡалала 1 миллион 13 меңдән артығыраҡ кеше йәшәй (2018). Был күрһәткес буйынса илдә 15-се урынды биләй. (Мәскәү, Санкт-Петербург, Новосибирск, Екатеринбург, Түбәнге Новгород, Ҡазан, Силәбе, Омск, Һамар, Дондағы Ростов, Өфө, Красноярск, Пермь, Воронеж ҡалаларынан һуң).

1925 йылға тиклем атамаһы Цари́цын, 1925 йылдан 1961 йылғаса — Сталингра́д була. Герой-ҡала. Граждандар һуғышы йылдарында Царицынды обороналауҙың һәм Бөйөк Ватан һуғышындағы Сталинград алышының мөһим пункты.

Географияһы

Волга йылғаһы ярында урынлашҡан.

Мәғариф

1. Волгоград дәүләт университеты
2. Волгоград дәүләт аграр университеты
3. Волгоград дәүләт медицина университеты
4. Волгоград дәүләт техник университеты
5. Волгоград дәүләт социаль-педагогия университеты

Климаты

Ҡала климаты
Күрһәткес	Ғин	Фев	Мар	Апр	Май	Июн	Июл	Авг	Сен	Окт	Ноя	Дек	Йыл
Абсолют максимум, °C	12,3	15,9	20,5	29,2	37,2	39,4	40,2	42,6	37,8	31	18,5	12,3	42,6
Уртаса максимум, °C	−3,5	−3,3	3,3	14,5	21,4	26,4	29,3	28,1	21,3	12,7	3,4	−2	12,7
Уртаса температура, °C	−6,3	−6,6	−0,5	9,2	15,9	21	23,6	22,3	15,6	8	0,3	−4,7	8,2
Уртаса минимум, °C	−9,2	−9,9	−4	4,1	10,1	15,1	17,5	16,2	10,3	3,9	−2,5	−7,6	3,7
Абсолют минимум, °C	−33	−32,5	−25,8	−12,8	−1,1	2	7,2	4,5	−1,5	−12,2	−25,8	−27,8	−33
Яуым-төшөм нормаһы, мм	38	30	28	28	39	41	35	30	29	29	34	45	406
Сығанаҡ: Погода и Климат Нормы за период 1981 — 2010 гг.

Транспорты

Волгоград — илдең эре транспорт-логистик үҙәге.

Билдәле шәхестәре

• Новокщенов Василий Сергеевич (1899—21.12.1975), инженер. 1943—1951 һәм 1955—1964 йылдарҙа Өфө нефть эшкәртеү заводының баш инженер урынбаҫары. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Сталин премияһы лауреаты (1949). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1944).
• Барыкин Николай Петрович (11.08.1938), инженер-металлург-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1973—1988 йылдарҙа Өфө авиация институтының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1992), профессор (1996). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1988).
• Шитова Светлана Николаевна (1936), хеҙмәт ветераны, ғалим-этнограф. 1958—2006 йылдарҙа хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1970 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр. Тарих фәндәре кандидаты (1968). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003).

Иҫкәрмәләр

Һылтанмалар

• Официальный сайт Администрации г. Волгограда
• Волгоградский областной краеведческий музей
• Ҡала Волгоград
• Справочник Волгограда
• Точное время в Волгограде